Corné van Zeijl

Corné van Zeijl is analist en strateeg bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media.

Hieronder treft u de meest recente columns die hij schreef voor het Financieele Dagblad.

Duurzaamheidskampioen bijna uitgespeeld

Unilever is onmiskenbaar een van de prominentste bedrijven op het gebied van duurzaamheid. Ik schrok flink toen ik hoorde van Kraft Heinz’ overnamebod. Het vervolg bij een eventuele overname is niet moeilijk te raden.

24 Feb 2017, 00:00

Braziliaans probleemkind voor Heineken

Bierbrouwer Heineken koopt voor ruim €  1 mrd (inclusief schuld) een verliesgevende brouwerij in Brazilië. Dat levert op korte termijn een flinke verwatering van de winst op.

17 Feb 2017, 00:00

Getouwtrek om de AEX

De AEX is in de afgelopen anderhalve maand bijna niet uit de nauwe bandbreedte van 480 tot 490 punten gekomen. De dagelijkse bewegingen waren zo beperkt, dat is in de afgelopen twintig jaar pas viermaal eerder voorgekomen. Ook de S&P 500 heeft al 37 dagen niet meer dan 1% beweging laten zien. Sinds 1970 is dat nog nooit voor gekomen.

10 Feb 2017, 00:00

Doe niet wat iedereen doet

De experts uit onze Actiam-beursenquête zijn opmerkelijk somber. Zo negatief als nu zijn ze bijna nog nooit geweest. Slechts 10% verwacht een stijging van de AEX-index en maar liefst 53% gaat uit van een daling. Deze mate van somberheid is slechts eenmaal eerder voorgekomen en dat was eind 1999.

3 Feb 2017, 00:00

Belangrijke proefballonnetjes van de Fed

Het belangrijkste beleggingsnieuws deze dagen was dat de Dow Jones-index door de 20.000 punten is gegaan. Het was zelfs te zien in televisiejournaals. Ook Trump verzond een tweet, ondanks het feit dat de Amerikaanse beurs sinds half november achterblijft bij de rest van de wereld.

27 Jan 2017, 00:00

Waar komt uw rendement vandaan?

Vorige week schreef ik over winstgroei. Winstgroei is een van de belangrijkste bronnen van uw aandelenrendement. U koopt immers een stukje van een bedrijf en dat bedrijf wordt meer waard naarmate de winst groeit. In Europa was de winstgroei per aandeel over de afgelopen 25 jaar 4%. Dat is wat teleurstellend.

20 Jan 2017, 00:00

Een goed winstjaar, eindelijk

We staan aan de vooravond van het cijferseizoen en de voortekenen voor Europa zijn goed. Diverse factoren dragen daaraan bij. Als eerste is er de Amerikaanse dollar, hoewel het effect nu nog erg bescheiden is. Het echte positieve effect zal pas in de rest van 2017 komen, als de dollar tenminste blijft waar die nu is.

13 Jan 2017, 00:00

Beleggingstips voor 2017, deel twee

De laatste column van vorig jaar had als titel ‘Beleggingstips voor 2017’. Het was die dag een van de best gelezen stukken op de website van het FD. Logisch, maar toch een beetje jammer.

6 Jan 2017, 12:00

Beleggingstips voor 2017

Het geven van tips is niet verstandig. Immers gaat het fout dan heeft de tipgever het gedaan, gaat het goed dan hoor je als tipgever er nooit meer wat van. Toch vind ik het een mooie nieuwjaarstraditie en daarom doe ik het toch.

30 Dec 2016, 00:00

Donald Trump en de 'big fat ugly bubble'

Vorige week schreef ik dat de Londense City een jaar van onzekerheid en reflatie verwacht. Als we weer inflatie krijgen, krijgen we ook weer rente. Nu vindt die reflatie vooral in de VS plaats. Daar is dan ook de grootste rentestijging. Natuurlijk helpt het ook dat de Federal Reserve de korte rente verhoogt en dat het comité aangeeft dat er waarschijnlijk drie verhogingen in 2017 komen.

23 Dec 2016, 12:00

Modewoorden voor beleggers in 2017

Onlangs waren we met het assetallocatieteam van Actiam weer in de City, een jaarlijkse reis waarin we ons laten volstoppen met de beste informatie van de fine fleur van economen en strategen. Ik verwacht dat ze het ook nu weer bij het rechte eind hebben met hun verwachtingen voor het komende jaar.

16 Dec 2016, 00:00

Hypocriete opstelling Den Haag bij bod PostNL

Ik was geschokt toen ik hoorde van de botte afwijzing van het Bpost-bod door PostNL. De voornaamste reden is, zoals het persbericht zegt, de politiek. En inderdaad politiek Den Haag heeft zich flink geroerd rond deze overname.

9 Dec 2016, 12:00

Kort op de bal

Over de diverse politieke en economische aardbevingen dit jaar, zoals de verkiezing van Trump, is al genoeg geschreven en gesproken. De stille aardbeving waar ik bijna niets over lees, is de monetaire revolutie in India.

2 Dec 2016, 00:00

De dag dat de euro valt

Het is een gevaarlijke en pretentieuze kop: de dag dat de euro valt. Maar het geeft wel weer in welke extreme scenario's er soms wordt gedacht. En als de eerste novemberstormen over het land razen, komen de scenario’s voor het komende jaar ook weer boven drijven. Ik denk dat 2017 een cruciaal jaar voor de euro gaat worden.

25 Nov 2016, 00:00

Back to the Future met de plannen van Trump

Langzaam komen de meeste mensen bij van de schok van Trumps overwinning. Weinigen hadden het voorspeld, ook ik niet. Een deelnemer aan onze maandelijkse enquête onder beursprofessionals had het wel bij het juiste eind.

18 Nov 2016, 00:00

Leve koning Trump

Ik werd er deze week fijntjes aan herinnerd dat ik begin 2016 een aantal grote risico’s zag, namelijk de brexit en Trump als president. De kans op beide achtte ik klein. En als het zou gebeuren zouden de markten er flink op reageren. Dat laatste gebeurde wel, maar de reactie was wel heel snel weg.

11 Nov 2016, 00:00

De ECB en het overgevoelige onroerend goed

De draai in de rente is even wennen voor beleggers. Het minnetje voor de rentepercentages is ineens weg. De moeder van alle obligaties, de Duitse Bund, levert nu 0,14% rente per jaar op. Eind september was dat nog -0,22%. Opeens beseffen beleggers dat rente niet alleen kan dalen.

4 Nov 2016, 00:00

Aantrekkelijke korting op Belgische holding

Het Belgische D’Ieteren lanceerde afgelopen woensdag officieel het overnamebod op Moleskine, het Italiaanse bedrijf dat vooral bekend is van de schrijfboekjes. Nu ben ik nogal van de schrijfboekjes. Vooral mijn boekje waar ik mijn beleggingsfouten in opschrijf heeft het soms zwaar te verduren. Je successen hoef je immers niet op te schrijven, daar leer je niet zoveel van.

28 Oct 2016, 00:00

Opkomende markten zijn wat afgegraasd

Opkomende markten zijn weer populair na een periode van dramatische ‘underperformance’. In de periode 2010-2015 bleven aandelenmarkten daar maar liefst 47% achter bij de wereld¬index MSCI. Beleggers zagen het toen niet meer zitten, om verschillende redenen.

21 Oct 2016, 12:00

Wat als

De kansen van het presidentschap Trump lijken verkeken, zeker na de pussy opnames. Tenminste als je de diverse mediabronnen volgt. Ook de goksites gaan ervan uit dat Trump slechts een soort horrorclown is, waar iedereen achteraf nog wat vage nachtmerries aan heeft overgehouden.

14 Oct 2016, 12:00

Windhandel rond overnamegeruchten

Iets meer dan een maand geleden wisten beleggers bijna zeker dat Beter Bed zou worden overgenomen. Het Zuid-Afrikaanse winkelbedrijf Steinhoff had toen net een bod van $ 2,4 mrd op de Amerikaanse matrassenwinkels Mattress Firm Holding gelanceerd. Het volgende slachtoffer zou Beter Bed worden. En menig belegger rekende zich al rijk.

7 Oct 2016, 12:00

Op weg naar de voorpagina

Je wordt niet rijk door te beleggen op basis van de verhalen op de voorpagina van de krant. In mijn presentaties laat ik juist een aantal voorbeelden zien waarbij de voorpagina als contra-indicator dient. Bij een vette krantenkop over bijvoorbeeld de verliezen op de beurs, is de angst meestal op het hoogtepunt en kun je beter aan de koopkant opereren.

30 Sep 2016, 12:00

Jagen op andermans geld

Nigeria klaagt verschillende westerse oliemaatschappijen aan voor in totaal $ 12,7 mrd. Ik kan me niet geheel aan de indruk onttrekken dat deze claim iets te maken heeft met de lage olieprijs. De daling drukt sterk op de inkomsten van de Nigeriaanse staat.

23 Sep 2016, 12:00

Hoe uniek is Takeaway.com?

Altijd fijn als er een nieuw bedrijf naar de beurs komt. Het verhaal van Takeaway.com is mooi en beleggers zijn bereid voor een mooi verhaal meer te betalen. De slimme student die vanaf zijn zolderkamer met hard werken zijn idee uitbouwt tot een miljardenbedrijf: dat soort werk. Mijn persoonlijke ervaring is overigens dramatisch.

16 Sep 2016, 12:00

De hond en zijn baasje

Beursgoeroe Andre Kostolany, nu bijna zeven jaar geleden overleden, zei het al. De beurs en de economie zijn net een hond en zijn baasje. Soms loopt de een voor, soms de ander. Ik ga ervan uit dat de economie in dit voorbeeld het baasje is. De economie is een belangrijke inputfactor voor de beurs. Immers, hoe meer economische groei, hoe meer omzet, hoe meer winst en hoe hoger de koersen.

9 Sep 2016, 12:00

Als iedereen voorzichtig is

Het is weer september. Deze beursmaand heeft een reputatie hoog te houden als het gaat om slechte beursmaanden. Gemiddeld dalen de koersen van Nederlandse aandelen met 2,0% terwijl in de andere maanden de koersen met 1,2% stijgen (gemeten sinds 1969). U krijgt geen garantie op een koersdaling, maar met 61% kans op een verlies in september, bij slechts 38% in de andere maanden, zien de statistieken er simpelweg niet goed uit.

2 Sep 2016, 00:00

Verrassing na de vakantie

Ik heb wat obligaties in mijn privéportefeuille van mindere kwaliteit. Dat laatste geeft niet, zolang het maar niet zo slecht is dat het bedrijf failliet gaat. Ik heb deze lening gekocht met een couponrendement van zo rond de 6%. Dat is dus een flinke risicopremie en het gaat al een paar jaar goed. Ik ben niet van plan deze lening te verkopen, maar wil simpelweg ieder jaar de coupon incasseren.

26 Aug 2016, 00:00

Soms houdt Gaap je uit de slaap

​Er woedt een Gaap-discussie. Gaap staat voor ‘Generally Accepted Accounting Principles’. Generally Accepted? Niets is minder waar. Veel accountants zijn voortdurend bezig met de invulling ervan. Veel Amerikaanse bedrijven publiceren cijfers op zogeheten pro-formabasis.

19 Aug 2016, 12:00

QE loopt op zijn laatste benen

Er wordt flink wat gediscussieerd over de werkzaamheid van QE (‘quantitative easing’). De stelling dat monetaire verruiming de economie niet helpt, is een onzinnige. Dat kun je namelijk niet weten. Filosoferen hoe een alternatieve wereld zonder QE eruit had gezien is leuk, maar meer iets voor sciencefictionfilms.

12 Aug 2016, 12:00

Fall-out van de brexit

De drie meestgelezen artikelen op de site van de Financial Times gingen deze week over de brexit. Het is bijzonder dat dit onderwerp na zes weken nog steeds ‘top of mind’ is. Ook het Britse Pond herstelt helemaal niet. Meestal zie je dat na een heftige daling de koers even een technisch herstel laat zien. Maar niets van dit alles.

5 Aug 2016, 12:00

Kritiek is een cadeautje, meneer Polman

'Money for nothing and the shaves for free.'
Dankzij het ECB-beleid kost geld niets. Sterker nog, sommige bedrijven krijgen zelfs geld toe op hun leningen. Dat creëert een soort schizofreen gedrag bij bedrijven.

29 Jul 2016, 12:00

ARMe Softbank-aandeelhouders

De overname van ARM door Softbank is in veel opzichten bijzonder. ARM is een van de weinige Europese supertech- bedrijven (als we Engeland tenminste nog bij Europa kunnen rekenen); ASML is een ander voorbeeld. Het bedrijf heeft eenzelfde verleden als bijvoorbeeld Apple en Microsoft: een paar keer bijna failliet gegaan en vervolgens onmisbaar geworden. In 95% van alle smartphones ter wereld zit een door ARM ontworpen chip.

22 Jul 2016, 12:00

Gotta catch ’em all

Mijn jongste twee kinderen waren op waterscoutingkamp in Vinkeveen. Daar zaten ze op een eiland. Toen zij na een dag of vijf in het dorp kwamen, waren ze verbaasd dat ze daar mensen Pokémon-figuren zagen zoeken.

15 Jul 2016, 12:00

Nederlandse fondsen, the end

Actiam stopt met de Nederlandse fondsen, en ik vind dat een goede keuze. Het is jammer voor mij, maar dat doet niet ter zake. De fondsen zijn er niet voor mij, maar voor de klant.

8 Jul 2016, 09:00

Reisje langs de Theems, Theems...

Er is al veel gezegd en geschreven over de brexit. Ik ben benieuwd naar de afloop, maar niemand die het weet. Als het Britse pond nog eens 7% verder daalt, is de Engelse economie gekrompen tot onder het niveau van Frankrijk. Een mooie headline voor de populaire Britse tabloids. Maar ja, die waren vooral voor een brexit.

1 Jul 2016, 12:00

Boos deel II

Op de column 'Boos over pensioendiefstal', van twee weken geleden, heb ik flink was reacties gekregen. De helft positief en de helft negatief. Die negatieve reacties kan ik me ook voorstelen.

24 Jun 2016, 12:00

Hoge risicopremie en brexitangst

De opgelaaide brexitangsten zijn een wonderlijk fenomeen. Ik denk dat in de helft van mijn inkomende mails het woord brexit staat. In eerdere columns wees ik erop dat dit een factor gaat worden, maar de heftigheid overvalt me toch.

17 Jun 2016, 12:00

Boos over pensioendiefstal

Woensdag zat ik ’s ochtends vroeg rustig in de auto vanzelfsprekend naar BNR te luisteren. Het programma ging over pensioenen en de onbetaalbaarheid daarvan. BNR stuurde ook wat soundbites van politici de lucht in.

10 Jun 2016, 12:00

Dijken ophogen

De aanstaande beursgang van ASR is interessant. Veel mensen zijn benieuwd naar de opbrengst. Niet zozeer omdat die naar de BV Nederland gaat, waar we allemaal aandeelhouders van zijn, maar vooral om te kunnen beoordelen of de Staat winst of verlies heeft gemaakt.

3 Jun 2016, 12:00

Miljarden in low-budgetfitness

​Een van de leukste beursintroducties is Basic-Fit. Naast het unieke profiel is het ook leuk om te zien dat private-equitybelegger 3i zo’n 2,5 jaar geleden iets meer dan € 100 mln voor een 52%-belang heeft betaald. Nu zie ik taxaties voor de beurswaarde voorbij komen van € 1,0 mrd tot € 1,6 mrd.

27 May 2016, 12:00

​En er was Philips Lighting

Er is een enorme hausse aan beursgangen. Veel van deze IPO’s zaten al een tijdje in de pijplijn. De huidige drukte komt vooral door het Brexit referendum. Niemand wil deze onzekere factor afwachten.

20 May 2016, 12:00

Something is rotten in China

De Chinese private schulden zijn een bron van zorg. Logisch, menig economisch drama ging gepaard met het groeien van een schuldenbubbel. Stijgende schulden zijn op zich goed voor de economie.

13 May 2016, 12:00

Een tekort aan idioten

Iedere belegger zou Moneyball moeten zien. Deze film is geïnspireerd op Bill James, een statisticus die de baseballwereld radicaal veranderde. Hij heeft een model ontwikkeld waarmee bepaald kan worden welke spelers gekocht dan wel verkocht moeten worden.

6 May 2016, 12:00

Overwinning op governancegebied

Recentelijk stond in de Financial Times een onderzoek naar de alfa van de drie esg-factoren (environment, social en governance). Volgens dit onderzoek was governance de enige factor waar u ook echt geld aan kunt verdienen. Dat is mooi, maar aan de overige twee factoren houdt u een goed gevoel en een betere wereld over. Ook belangrijk.

29 Apr 2016, 12:00

Ceo-salaris: revolutie of niet?

Afgelopen week zag ik tot mijn genoegen een grote kop in de Financial Times met de foto’s van vijf ceo’s van Engelse beursgenoteerde bedrijven waarvan het salarisvoorstel werd weggestemd. Is dit de voorbode van een revolutie? Het voortdurende haasje-over van topsalarissen is veel beleggers een doorn in het oog, ook het mijne.

22 Apr 2016, 12:00

Doha is in de olie, in de olie is Doha

Dit weekend komt de Opec bij elkaar in Doha, de hoofdstad van Qatar. In principe is dit overleg simpel, als iedereen een beetje inschikt en wat productie inlevert, zal de prijs stijgen en is het voor iedereen goed. Maar in de praktijk werkt dat niet zo. De meeste landen kunnen of willen dat niet.

15 Apr 2016, 12:00

Luwte voor het cijferseizoen

De zakenkranten zijn dun de laatste tijd. Er is genoeg nieuws over het Oekraïne-referendum en de Panama Papers, maar weinig over economie en bedrijven.

8 Apr 2016, 00:00

Woestijn van rendementen

Privé word ik soms aangesproken op mijn werkzaamheden. Een van de onderwerpen die vaak naar voren komen, is de schandalig lage spaarrente. Dan leg ik geduldig uit hoe het ECB-beleid dat veroorzaakt en vertel ik er ook bij dat de spaarrente nog wel verder zal dalen.

1 Apr 2016, 12:00

Psst, huisje kopen?

De Nederlandse huizenmarkt wordt als een van de mooiste beleggingsmarkten gezien. Ten eerste vanwege de gunstige vraag-aanbodverhoudingen. Door de slechte marktomstandigheden van de afgelopen jaren zijn er weinig huizen gebouwd, terwijl de vraag doorstijgt.

25 Mar 2016, 12:00

Governance op zijn Frans

Wij hebben ESG (environment, social en governance) hoog in het vaandel staan. Veel mensen denken dat ESG vooral over groen beleggen gaat. Dat klopt, maar dat is alleen de E (environment). De G (governance) is ook belangrijk. Nu zijn er af en toe governance issues in Nederland. Zoals het bovenmatige salaris van mevrouw McKinstry, de bonus bij Ahold of de zeggenschap bij Altice. Maar dat is peanuts in vergelijking met wat er bij sommige buitenlandse bedrijven plaatsvindt.

18 Mar 2016, 12:00

BREXIT II money talks

Begin november schreef ik over de mogelijke gevolgen van een eventuele Brexit. Sindsdien is er al veel over gezegd en geschreven. De koers van het Britse pond is met maar liefst 9% gedaald. Bijzonder is dat de Bank of England al een noodplan heeft opgesteld om een mogelijke bankrun te voorkomen, mochten de Britten op 23 juni voor een Brexit kiezen.

11 Mar 2016, 12:00

Effecten El Niño

Afgelopen week was ik op wintersport. Toen ik boven op een berg stond van 2500 meter hoog en het daar nog steeds regende, ondervond ik de effecten van El Niño aan den lijve. Het kan overigens natuurlijk ook het global warming’-effect zijn of gewoon toeval. Iedere wintersport denk ik erover aandelen Compagnie des Alpes te kopen.

4 Mar 2016, 12:00

Are you 'fit for Mifid'?

Bent u 'fit for Mifid'? 'Mifid' staat voor Markets in Financial Instruments Directive. Voor de meeste lezers is Mifid zo’n set vage regels uit Brussel, goed passend in de stortvloed van Brusselse regelgeving. Maar uiteindelijk gaat Mifid ons allemaal aan: consumenten, vermogens¬beheerders, adviseurs, beursgenoteerde bedrijven, analisten en handelaren.

26 Feb 2016, 12:00

Zijn aandelen goedkoop of niet?

Aandelen zijn de afgelopen tijd een stuk goedkoper geworden. En dan bedoel ik niet de prijs, maar de waardering. Veel mensen kijken alleen naar koersen. Maar Oscar Wilde zei al: ‘Mensen kennen tegenwoordig overal de prijs en nergens de waarde van.’

19 Feb 2016, 12:00

Bleke bankbeleggers

Het was weer paniek in bankenland. De grafieken met de zogenoemde cds-spreads werden afgestoft. De laatste keer dat beleggers ernaar hadden gekeken, was tijdens de kredietcrisis van 2008 en de eurocrisis van 2011. Een cds is een soort verzekering tegen faillissement. Hoe banger beleggers voor een faillissement worden, hoe hoger deze verzekeringspremie.

12 Feb 2016, 12:00

ING is geen 'love baby' meer

Ik had hier een vlammende column over Arcadis willen plaatsen. Het bedrijf vraagt erom te worden vergeleken met Imtech: managementprijzen, oplopend werkkapitaal, ingenieurs, veel en vaak dure overnames, fraude en winstwaarschuwingen.

29 Jan 2016, 12:00

Full House

Het is berentijd op de beurs. Sommige beleggers denken dat de financiële wereld ten onder gaat. De Chinese economie implodeert, Isis wordt een wereldwijd probleem, in de VS komt er een winstrecessie aan en een Brexit lijkt onvermijdelijk en zal Europa meesleuren in zijn val. O ja, en de olieprijs daalt. Allemaal factoren die niet nieuw zijn, maar beleggers reageren er sterk op. Ik heb al een krantenkop gezien, die meldt dat beleggers massaal hun aandelen verkopen. Dat is natuurlijk pertinent onwaar.

22 Jan 2016, 12:00

Momentje voor momentum

Afgelopen twee jaar was beleggen makkelijk, achteraf gezien. Een belegger hoefde maar in zogenaamde momentumaandelen te beleggen en zijn rendement was gemaakt. Maar ja, achteraf is iedereen een goede belegger.

15 Jan 2016, 12:00

Januari-effecten

De beurzen steunen en kreunen onder een moddervloed van slecht nieuws. Slechte inkoopmanagersindices uit China en de Verenigde Staten, ruzie tussen Saoedi-Arabië en Iran. Maar bovenal paniek op de Chinese beurs.

8 Jan 2016, 12:00

BioBubbel

Goedkoop geld en veel fantasie zijn de basis ingrediënten voor een asset bubbel. Ik denk dat er een bubbel in biotech is. Dat is vooral terug te zien in de explosieve koersperformance. Ik noem een paar Europese voorbeelden; Genmab +155% dit jaar of Galenica +88%. Maar nog mooier is onze eigen Galapagos +264%. Heerlijk die stijgingen, als u tenminste deze aandelen heeft. Maar goede beleggingsbeslissingen zijn gebaseerd op de toekomst en niet op het verleden.

24 Dec 2015, 12:00

High-yieldpaniek

De lage olieprijs is een zegen voor de consument. Hoewel we het nog niet echt aan de pomp terugzien door de hoge belastingen en de hoge dollarkoers. Zo hoeft de gemiddelde consument weer wat minder belasting aan het Midden-Oosten te betalen en houdt hij meer over om te spenderen.

18 Dec 2015, 12:00

Veilige Vijf zijn favoriet

2015 was duidelijk het jaar waarin beleggers op zoek waren naar zogenaamde bond-proxies. Bond proxies zijn aandelen van bedrijven die weinig winstrisico hebben en dus een beetje op obligaties lijken.

11 Dec 2015, 12:00

Modewoord in de City: divergence

Deze week was ik weer een paar dagen op ‘brainpicking’-tour in de City om een reeks met strategen en economen te bezoeken. Het modewoord van dit jaar was ‘divergence’. Dit woord kwam in bijna ieder gesprek terug. Opvallend was dat er verschillende dingen mee bedoeld werden.

4 Dec 2015, 12:00

Common opinion never comes true

Als u aan beleggers vraagt in welke regio u moet beleggen, dan is het antwoord: Europa. Europese aandelen zullen naar verwachting in 2016 eindelijk profiteren van het ontluikende economisch herstel.

27 Nov 2015, 12:00

Scheiden doet lijden

Begin 2015 stond een Brexit al in de lijst van grote risico’s. Langzaam begint dit onderwerp van pagina 16 naar de voorpagina op de krant te kruipen. Zeker nu de Britse premier David Cameron zijn eisen heeft neergelegd.

13 Nov 2015, 12:00

Dé beursgang

Volgende week is het waarschijnlijk zover. Dan begint de IPO van het jaar: de beursintroductie van‘Dé Bank’. Lang verwacht maar toch gekomen. Het aandeel ABN Amro komt bijna zeker in de AEX bij de indexwijziging in maart 2016.

6 Nov 2015, 12:00

Yellen treuzelt

Enige tijd geleden las ik een stuk over de vergelijking tussen een te dikke man en de westerse economieën. De economie was voor 2008 veel te dik door te veel en te makkelijk krediet. Toen kwam de hartaanval, de kredietcrisis, en rust was geboden. Veel rust. Dat recept is ter harte genomen.

30 Oct 2015, 12:00

Halverwege angst en hebzucht

Meer dan een maand geleden heerste er angst in de markt, met als piek 24 augustus toen de koersen gedurende de dag met bijna 10% daalden. De koersen zijn sindsdien weer gestegen en de angstfase is voorbij.

23 Oct 2015, 12:00

Antibeleggerstaks in België

Afgelopen weekend was ik op de Dag van de Tips in Antwerpen, georganiseerd door de Vlaamse Federatie van Beleggers. Een echte beleggersbeurs. Er waren veel beursgenoteerde bedrijven die hun bedrijf aan particuliere beleggers presenteerden. Maar er hing een bedompte sfeer.

16 Oct 2015, 12:00

Bescheiden in biotech

Deze week mocht ik bij BNR FD Newsroom aanschuiven om over Biotech aandelen te praten. Ik mocht mijn mening geven over hoe een gewone belegger tegen dit soort aandelen aankijkt. Biotech aandelen zijn hot en dat maakt mij al een beetje voorzichtig. Een van de sprekers snapte niet goed dat andere beleggers deze sector links lieten liggen. Er was immers zoveel geld mee te verdienen. Maar ja, die Nederlandse beleggers snapten er niets van.

9 Oct 2015, 12:00

Torpedo’s

Dit jaar is de AEX per saldo nauwelijks van zijn plaats gekomen. Een gemiddelde aandelenportefeuille zou daarom een soortgelijk resultaat moeten laten zien. Maar dan had u wel de torpedo’s moeten vermijden. Torpedo’s zijn aandelen die in een korte tijd en onverwachts een enorme koersdaling laten zien.

2 Oct 2015, 12:00

Groene fraude

Een van de meest verbijsterende berichten van de laatste tijd was toch wel de groene fraude van Volkswagen. En dat om verschillende redenen. De eerste reden is dat Volkswagen een grote multinational is van naam en faam. Door deze fraude is die naam volledig om zeep geholpen.

25 Sep 2015, 12:00

Als Shiller spreekt…

Als professor Shiller spreekt kunt u maar beter luisteren. Hij vertelde vorige week “It looks to me a bit like a bubble again with essentially a tripling of stock prices since 2009 in just six years”. Deze hoge waarderingen zijn extra gevaarlijk omdat volgens hem niemand deze hoge waarderingen vertrouwt. Als u naar zijn vorige waarschuwingen had geluisterd, had u uzelf een hoop koersellende bespaard.

18 Sep 2015, 12:00

Houdbaarheidsdatum van Shells dividend

Het dividend van Shell is een soort heilige graal in beleggingsland. Met dat verschil dat de echte heilige graal nooit gevonden wordt, maar het dividend van Shell ieder kwartaal naar u toekomt. Momenteel bedraagt het dividendrendement van Shell 7,3%. Dat is een heerlijk rendement.

11 Sep 2015, 12:00

Come back in september

Vorige week schreef ik u hoe u moet reageren tijdens beurscorrecties. Maar de vraag waar iedereen het antwoord op wil weten is natuurlijk hebben we de bodem achter ons gelaten? Dat weet niemand. Degene die het wel zegt te weten, liegt omdat hij zelf weet dat hij het niet kan weten.

4 Sep 2015, 12:00

En wat deed u deze correctie?

Het was een enerverende week. Weinige hebben het voorzien. Uit een onderzoek van het bureau Alpharesearch bleek dat alle 58 onderzochte institutionele beheerders long of neutraal in aandelen zaten. Niemand dacht dus dat aandelen zouden gaan dalen. Ik moet bekennen dat ik er stiekem van heb genoten.

28 Aug 2015, 12:00

Het China Syndroom

De zorgen over Grexit hebben plaats gemaakt voor de zorgen over China. De eerste signalen waren al te zien in de prijzen van commodities zoals olie, ijzererts en koper. Hoe minder Chinese vraag, hoe lager deze prijzen. Daarna kwamen de zorgen in de aandelenmarkt.

21 Aug 2015, 12:00

Yellen mist Woodstock van centrale bankiers

Het lijkt er nu toch echt aan te komen. De FED gaat de rente verhogen. En daarmee wordt het laatste hoofdstuk afgesloten van het monetaire experiment van Bernanke en Yellen. Er staan natuurlijk nog genoeg obligaties op de balans van de FED, maar die zullen in de loop der tijd worden afgelost.

14 Aug 2015, 12:00

De volgende bubbel

Een tijdje geleden schreef ik over de bubbel in de Chinese aandelenmarkt en de daaropvolgende crash. Bubbels zijn van alle tijden. Zo’n bubbel heeft altijd een logische volgorde. Eerst moet er een fundamentele reden zijn.

7 Aug 2015, 12:00

Uberkapitalisme

Eerder schreef ik al over Altice als belegging. Gezien de overmatige schulden en de snelheid van overnames, lijkt het mij een accident waiting to happen. Maar de eigenaar van Altice, meneer Drahi, heeft John Mallone van Liberty (eigenaar van UPC en Ziggo), als groot voorbeeld. En die doet het al jarenlang zo.

31 Jul 2015, 12:00

Kunstmest stinkt niet

Groot nieuws in de kunstmest industrie. CF Industries en OCI willen samenwerken. De koers van OCI’s mogelijke fusiepartner steeg met maar liefst 10% op het bericht. De CF aandeelhouders zien het blijkbaar wel zitten. En dat terwijl CF de bovenliggende partij is. CF heeft een beurswaarde van EUR 14 miljard en OCI van een kleine EUR 7 miljard.

24 Jul 2015, 12:00

Vooruitblik Q2 cijferseizoen

We staan op de drempel van het winstcijferseizoen. Deze week komen 50 van de S&P 500 bedrijven en 25 van Europese STOXX 600 met hun tweede kwartaalcijfers. Opvallend dat Europa altijd zoveel later is, terwijl het toch grotendeels dezelfde soort bedrijven zijn.

17 Jul 2015, 12:00

China just like 1929

Deze week kwam er een grafiek voorbij waarbij de Chinese index over die van de DowJones uit 1929 werd gelegd. De vergelijking was schokkend. Nu lijken grafieken waarbij de koersen snel stijgen om vervolgens in elkaar storten al gauw op elkaar. Dit soort grafieken zijn terug te vinden in het grote boek How to lie with statistics deel I.

10 Jul 2015, 12:00

Wereldhave vergeet aandeelhouders

Ik ben een fan van het aandeel Wereldhave. Ik heb zelfs privé aandelen. Fan zijn is gevaarlijk en kan kostbaar zijn. Dat bleek vorige week eens te meer. Wereldhave deed een aandelenuitgifte ter grootte van 15% van het aandelenkapitaal á 49 euro. En dat terwijl de koers van Wereldhave het in 2015 al zo belabberd had gedaan.

3 Jul 2015, 12:00

Ahold Delhaize Synergiefeest

Lang verwacht en toch snel gekomen, de Ahold – Delhaize fusie. Op de dag van de fusieaankondiging gingen beide koersen alle kanten op, om flink lager te sluiten. Terecht of niet? Ik heb maar eens de sigarendoos gepakt om een berekening te maken of het nu aantrekkelijk is.

26 Jun 2015, 12:00

Kopen van slimme speculanten

Deze week meldde FlowTraders, tussen al het nieuws over mevrouw Yellen en de Griekse ellende door, dat ze naar de beurs gaan. Gelukkig weer een nieuwe notering. Als fondsmanager van een portefeuille Nederlandse aandelen verwelkom je natuurlijk ieder bedrijf, na de uitverkoop van de afgelopen jaren.

19 Jun 2015, 12:00

Prijs is voorbode van rampspoed

De Nederland fondsen van ACTIAM hebben een mooie positie in Arcadis. De koers is de laatste maanden echter flink bij de AEX achter gebleven. Dat komt onder andere door winstwaarschuwingen bij een aantal concurrenten, teleurstellingen in Brazilië en de USA en angsten van beleggers over het oplopende werkkapitaal.

12 Jun 2015, 12:00

Boe, Japan scenario

Als je beleggers bang wilt maken, moet je hardop Japan scenario roepen, zei eens een beursgoeroe waarmee ik een presentatie gaf. En toegegeven, de term Japan scenario heeft een naargeestige klank. Het geeft het idee dat er geen economische groei is en voorlopig ook niet zal komen.

5 Jun 2015, 12:00

Olie en de dollar

Olie is eigenlijk maar een simpel product. Er is vraag en er is aanbod en dat bepaalt de prijs. Daaromheen is een hoop gekakel, speculatie, politieke onrust en overige ruis. De vraag en aanbod verhoudingen zijn eigenlijk vrij makkelijk te bepalen. Het aanbod is de afgelopen jaren flink toegenomen door de opbouw van shale oil productie.

29 May 2015, 12:00

Party like it’s 2000

Met enige verbazing kijk ik naar het overnamegeweld in de telecom en aanverwante sectoren. Op één dag kwamen de volgende berichten: Vodafone en Liberty zijn in elkaar geïnteresseerd. Carlos Slim verkoopt een stuk van zijn KPN belang via een soort convertible. CVC koopt 60% van Stage entertainment van Joop van der Ende.

22 May 2015, 12:00

Oh, de rente kan ook stijgen?

Ineens blijkt de rente ook te kunnen stijgen. Wat de trigger voor de stijging uiteindelijk ook was, volgens mij het vertrek van Varoefakis, maar de trend eeuwig dalende rente lijkt even over. In een klap is alle koerswinst op uw obligaties van dit jaar weg. Ik denk dat het vooral een positie correctie is.

15 May 2015, 12:00

Wisdom tree valt uit

Deze week kwam er een klein, maar uitermate leerzaam grafiekje binnen van zakenbank Morgan Stanley. De grafiek gaf de ontwikkelingen aan van het aantal uitstaande aandelen in de ETF Europa Wisdom Tree Euro hedged. Deze index tracker is mateloos populair onder Amerikaanse beleggers.

8 May 2015, 12:00

Varoefakis als vlinder

Meneer Varoefakis heeft weinig vrienden in Brussel en Frankfurt. Met hoog politiek spel probeerde hij de patstelling tussen Griekenland en de overige EU landen naar zijn hand te zetten. Gelukkig hielden de overige landen het front gesloten. Maar Varoefakis hield niet op en bleef tegen de schenen schoppen van de europartners.

1 May 2015, 12:00

Commissaris communicatie

Net als collega-columnist Willem Burgers heb ik ook ik dit jaar een aantal jaarvergaderingen bezocht. Op het moment dat er vragen worden gesteld over de bereikbaarheid van de toiletten en de cake bij de koffie, vraag je je af waar je het allemaal voor doet. Tijdens zo’n vergadering heb je in ieder geval tijd om daar over na te denken.

24 Apr 2015, 12:00

De komende Amerikaanse recessie

Als ik met beleggers spreek over de Amerikaanse economie, denkt men dat de vooruitzichten daar uitstekend zijn. Als belegger scan je voortdurend alle economische cijfers. En dan ontstaat een ander beeld. Dat geeft onder andere de zogenaamde surprise index aan. Deze index kijkt in hoeverre de economische cijfers mee of tegen vallen versus de verwachtingen.

17 Apr 2015, 12:00

Overnamekoorts

Het zou een rustige en korte beursweek worden. Geen bedrijfscijfers, geen groot macro economisch nieuws. Alleen het Griekse issue lag op tafel. Afgaande op de eerdere ervaring met de huidige Griekse regering zou die gewoon vrolijk doorgaan met schofferen van de overige eurolanden. En de terugbetaling aan het IMF kon om vijf over twaalf worden voldaan, zoals altijd. Een goede week dus om de overlopende mailbox eens rustig te legen

10 Apr 2015, 12:00

IPO handleiding

Er komen gelukkig weer beursnoteringen bij op Beursplein 5. Dat mocht ook wel na de leegloop van de afgelopen jaren. Ik ben er blij mee. Immers, hoe meer Nederlandse aandelen in de picture staan, hoe beter dat is voor het profiel van een Nederlands aandelenfonds. Nieuwe beursnoteringen stimuleren het bedrijfsleven, want met het opgehaalde geld kunnen ze investeren.

3 Apr 2015, 12:00

Hoera, de euro daalt!

Ik hoor veel vrolijke geluiden over de sterke daling van de euro, ondanks het bescheiden herstel in de afgelopen weken. De zwakkere euro helpt onze export positie en zo groeien we vanzelf weer uit de problemen. Vroeger hadden we het Duitse monetaire beleid. Dat was een beleid van een sterke munt. Dat is voor Europese exporteurs altijd tegenwind fietsen.

26 Mar 2015, 12:00

7 Alternatieve scenario’s

Er zijn weinig beleggers die denken dat de beurs gaat dalen. Logisch, de rente is laag en blijft laag, zolang Draghi Eur 60 miljard per maand gaat kopen. Iedereen denkt dat dat beleggers uit obligaties worden geperst en hun geld in aandelen gaan stoppen. Die AEX 500 grens zal er snel aangaan. Ik denk dat ook. Maar omdat iedereen het denkt, is het toch goed om even over mogelijke alternatieve scenario’s na te denken. Iedereen zou ook wel eens ongelijk kunnen krijgen.

Scenario 1. Er zijn in de afgelopen weken drie Europese banken failliet gegaan. In Spanje, Oostenrijk en Duitsland. Dat waren kleine banken, maar toch. Onder het nieuwe regime gaan banken tegenwoordig echt failliet. Dat kan het Europese bankensysteem makkelijk hebben, maar het kan ook wat onrust geven.

Overigens wil de verwachte winnaar SYRIZA niet dat Griekenland uit de euro stapt. Maar ze willen minder hervormingen, meer Scenario 2. De ECB stopt met QE, omdat er simpelweg geen obligaties meer te koop zijn die boven die – 0,20% aan rente geven, het minimumniveau waarop men mag kopen. Nu al voldoet 20% van de totaal beschikbare obligaties niet meer aan die eis. Dan stopt de enorme drijvende kracht achter de stijgende waarderingen op de aandelenmarkt.

Scenario 3. GREXIT lijkt steeds meer een realiteit te gaan worden. De Grieken stellen zich steeds meer op als een klein vervelend jongetje dat maar blijft zeuren. Zij zien het schuldenprobleem als een gezamenlijk probleem. De rest van Europa denkt daar toch anders over. Er kan een moment komen dat men zegt, genoeg is genoeg. Ik zette mijn zeurende kinderen vroeger ook gewoon op de gang.

Scenario 4. BREXIT. Als Camaron de verkiezingen wint, heeft hij beloofd dat er voor 2017 een referendum komt of de UK nog wel in de EU moet blijven. Hoe dom en populistisch dit ook is, soms worden domme populistische ideeën daadwerkelijk uitgevoerd. Dat zien we in bijna ieder land.

Scenario 5. SPEXIT. Als Podemos aan de macht komt, zullen ook de Spanjaarden zich Grieks gaan gedragen. Dat is jammer, net nu de Spanjaarden zich uit de problemen lijken te groeien. Ze hebben de wind vol mee, door de lage rente, de euro devaluatie en de lagere olieprijs.

Scenario 6. Een crash op de Amerikaanse beurs. Als u naar de Amerikaanse beurs kijkt ziet u hoge waarderingen, een economie die over haar hoogtepunt heen is en dalende winsten. Dat is een zorgwekkende en slechte combinatie. Gooi er een rentestijging bij en u heeft een 1987 scenario.

Scenario 7. Een laatste somber scenario is dat door de renteverhogingen van Yellen de Amerikaanse obligatierente ook gaat stijgen. Een verkrappend monetair beleid is meestal negatief voor aandelen. Als u deze scenario’s afloopt dan zou u bijna denken dat ik van een aandelencrash in Europa uitga. Dat is niet zo. Ik weet alleen dat het soms de moeite loont om af en toe anders dan de massa te denken.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

20 Mar 2015, 12:00

Lange leve lange termijn belegger

Ik had laatst een discussie met mijn oudste zoon Koen over zijn beleggingsportefeuille. Hij stond versteld van de enorme koersstijging van zijn Nederlandse aandelenportefeuille. Een aantal van zijn aankopen dateren uit de tijd dat de AEX nog op 290 stond. Dat is ver terug in de tijd, maar in werkelijkheid is het nog geen drie jaar geleden.

13 Mar 2015, 12:00

Superbonus voor Wal-Mart personeel

Als een topmanager een grote bonus of salarisverhoging krijgt, staan de kranten er vol van. Schande, schande. En soms is die verontwaardiging terecht en andere keren niet. Opvallend genoeg heeft de super loonstijging van het Wal-Mart personeel in de Nederlandse media nauwelijks aandacht gekregen. Wal-Mart verhoogt de salarissen met U$ 1 miljard. Dat is geen typefout. Maar het is dan ook bestemd voor de 500.000 laagst betaalde medewerkers. Dat is 1/3 van het totale Amerikaanse personeelsbestand. Dat komt neer op U$ 2000 per persoon per jaar. Bij een jaarwinst van U$ 16 miljard is dat ook voor Wal-Mart een serieus bedrag. Dat mocht ook wel, want Wal-Mart staat bekend als notoire onderbetaler. En de winst van Wal-Mart is de afgelopen 20 jaar ver-10-voudigd. Zonder de precieze cijfers te kennen, durf ik zomaar te zeggen dat het Wal-Mart personeel een dergelijke salarisontwikkeling niet heeft gezien. Overigens is deze ontwikkeling ook bij collega Ahold een punt van aandacht. Ahold heeft 117.000 medewerkers in de US. Als ook hier de laagst betaalden een salarisstijging van U$ 2000 per jaar krijgen, betekent dat voor Ahold U$ 80 miljoen meer loonkosten per jaar. Dat zou een winstdaling van grofweg 5% zijn.

Bedrijfseconomisch is het een flinke stap, maar ook macro-economisch heeft het flinke gevolgen. In de US lijkt eindelijk de factor arbeid weer eens aan de winnende hand ten koste van de factor kapitaal, de aandeelhouder. Decennialang heeft de factor arbeid een steeds kleiner deel van de koek gekregen. Het is te vroeg om te zeggen of een structurele ommekeer van de trend is. We zien wel het begin van een cyclische stijging in de salarissen. Het heeft even geduurd, maar de arbeidsmarkt loopt altijd achteraan in de parade van economische indicatoren. Dat is goed voor de Amerikaanse consument, maar slecht nieuws voor de Amerikaanse aandeelhouder. En als vervelend bijeffect zorgt hogere lonen er ook voor dat de FED uiteindelijk ook terug gaat naar een normaal rentebeleid. En ook dat is slecht nieuws voor de aandeelhouder. Daarom zullen beleggers vanmiddag met meer dan gemiddelde aandacht naar de Amerikaanse arbeidsmarkt cijfers kijken.

In Nederland zien we voorlopig nog het spiegelbeeld van deze ontwikkeling. Hier vraagt V&D juist 6% loonsverlaging aan haar personeel. Ik denk wel dat de salarissen bij V&D nog altijd een stuk beter zijn dan die bij Wal-Mart, maar het geeft duidelijk het verschil tussen de Amerikaanse en de Nederlandse arbeidsmarkt aan.

Het is een schrale troost dat als de economie zo rustig aan doorgroeit, ook de Nederlandse werknemer het uiteindelijk gaat merken. Eerst in de werkeloosheid en dan uiteindelijk ook in de salarissen. Maar zoals gezegd de arbeidsmarkt loopt altijd achteraan in de parade. Aandelen lopen overigens vooraan, maar dat heeft u al aan de waarde van uw effectenportefeuille gezien.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

6 Mar 2015, 12:00

Lola weet het beter

Vorig jaar dachten 47 van de 48 door de Wall Street Journal ondervraagde economen dat de Amerikaanse rente zou gaan stijgen. Immers de Amerikaanse centrale bank zou zeker op de monetaire rem gaan staan (kent u het modewoord Tapering nog?). Daardoor móest de Amerikaanse rente wel gaan stijgen. Niets minder bleek waar. De Amerikaanse rente daalde van 3,0% naar 2,2%.Het doet me een beetje denken aan mijn dochter Lola. Omdat de voorspelde economische groei van economen geen relatie heeft met de daadwerkelijke uitkomsten, heb ik mijn oudste dochter ooit een grafiek gegeven van de economische groei en die heeft ze zelf aangevuld. Haar voorspellingen uit 2003 bleken een stuk accurater dan die van de economen. In 2011 heb ik dat haar nog eens gevraagd en opnieuw bleken haar voorspellingen een stuk beter. Uit de grafiek bleek dat ze een lage economische groei verwachtte, gemiddeld zo rond 1% per jaar, een soort Japan scenario. Dat is tot op heden bijzonder goed uitgekomen. Misschien waren haar verwachtingen beter, omdat zij zich niet liet leiden door de standaard golfpatronen die veel economen volgen. Maar veel waarschijnlijker is dat deze perfecte uitkomst gewoon toeval is. Ik vertelde dit verhaal enige tijd geleden aan een belegger. Die was bijzonder geïnteresseerd. Hij vroeg of Lola niet opnieuw zo’n tekening wilde maken. Hij was wel geïnteresseerd in haar economische voorspellingen. Daar zou je immers flink mee kunnen verdienen. Als er een beleggersrijbewijs zou bestaan, zou ik het terstond hebben ingevorderd. Immers als een belegger zijn beslissingen baseert op dit soort toevalsdata gaat hij gegarandeerd grote beleggingsfouten maken. Het is slechts een stap verwijderd van wichelroedelarij.

Vorige maand heeft de winnaar van de ACTIAM beursexpert enquête de beurshandel mogen inluiden met een ferme slag op de gong op Beursplein 5. Het blijft een bijzonder evenement van Euronext. De winnaar had beste stock picks van 2014. Long Ziggo en short Imtech. Chapeau, goed voor een rendement van meer dan 100%. Maar het is gewoon toeval. Pas als hij ook in de komende vijf jaar bij de beste experts behoort, mag het als iets anders worden beoordeeld. Dat is nog niet het geval. Tot die tijd zult u zelf moeten nadenken. Nadenken is dan ook te belangrijk om aan anderen over te laten. Zeker als het over geld en vermogen gaat. Als iedereen dat zou doen, zou de AFM zonder werk zitten.

Toch ga ik aan Lola vragen hoe zij de economische toekomst ziet. Ze is nu 16 jaar en heeft economie in haar vakkenpakket. Ik ben bang dat deze kennis haar verwachtingen zal beïnvloeden en dat ze meer in lijn met die van economen ligt. Het is leuk, maar ook niet meer dan dat. Want het als input gebruiken voor beleggingsbeslissingen, dat zou onzin zijn.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

27 Feb 2015, 12:00

Hypotheek met geld toe

Buiten de euro is het ook niet altijd makkelijk. De Zwitsers gaan bijvoorbeeld een moeilijke periode tegemoet. Hun exportpositie is van de ene op de andere dag volledig onderuit gehaald. Ook de toeristische sector zal sterk onder druk staan. Speculanten hebben hun volgende slachtoffer al gevonden. De Denen hebben ook zo'n mooie valuta "peg". Ze hebben de Deense kroon gekoppeld aan de euro zonder een officieel verdrag. Na de stijging van de Zwitserse franc worden er nu veel Deense kronen gekocht in de verwachting dat ook de Deense kroon de bandbreedte zal verlaten. Maar de Deense regering geeft niet zo maar op. Als verdediging hebben ze de rente flink verlaagd. De 5 jaars rente op Deense staatsobligaties staat nu op -0,45%. Dus ieder jaar moet een belegger een half procent betalen om geld te lenen aan de Deense staat. De eerste hypotheekbank in Denemarken, Realkredit Danmark A/S, heeft aangekondigd dat ze met een hypotheek met negatieve hypotheekrente gaat komen. Oftewel u koopt een huis, leent het geld en krijgt daarboven nog eens ieder jaar rente op uw rekening gestort. Nu heeft de Deense hypotheekmarkt geen stimulans nodig. Denemarken staat altijd samen met Nederland in de lijstjes van landen met de hoogste hypotheken. Dit betekent dat de Deense hypotheekschuld alleen nog maar meer opgeblazen gaat worden. Dat gaat ooit een probleem worden.

Eenzelfde soort effect ervaren bedrijven. Ik sprak er deze week een aantal die leningen hebben uitstaan met een variabele rente. Deze rente is vaak gebaseerd op de interbancaire rente plus een opslag. Maar nu ook de interbancaire rente in het rood gaat, zouden de banken deze bedrijven bij een lening geld moeten toegeven. In de nieuwe contracten is dat vrij simpel opgelost. Er staat in dikke zwarte letters een nieuwe clausule, de zogenaamde zero rate clausule. Die geeft aan dat de bank nooit geld hoeft bij te betalen.

Dit zijn allerlei onbedoelde neven effecten van het monetaire beleid van ECB. Waar het toe zal leiden is nog de grote vraag. Ik merk aan de CFO's dat ze het er maar moeilijk mee hebben. Leuk dat geld niets kost, maar wat doe je er mee? Investeren doe je vooral omdat je vertrouwen hebt in de toekomst, niet omdat de rente laag is.

Gelukkig is het bemoedigend te zien dat de Europese economie aan lijkt te trekken. De zogenaamde Economic Surprise Index staat in Europa bijna op een hoogtepunt, terwijl die van de US in een vrije val is geraakt. Een betere economie zal leiden tot meer investeringen en meer kredietvraag bij ondernemingen. Daar heeft het ruime monetaire beleid in zeer bescheiden mate aan bijgedragen. De ECB zal de credits daarvoor ongetwijfeld opeisen. Het zij ze gegund. Zolang dat herstel er maar aankomt, vind ik het goed.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

20 Feb 2015, 12:00

QE spill over

Een beursgoeroe omschreef de financiële markten ooit als schalen met water. Als de ene schaal overstroomt komt het in de andere terecht. De huidige marktontwikkelingen zijn daar een prachtig voorbeeld van. De Europese aandelenmarkten hebben sinds Draghi’s aankondiging over het obligatie opkoopprogramma van de ECB een enorme boost gekregen. Gedreven door geld wat overstroomt uit de obligatiemarkt. Ik heb het even op de achterkant van een sigarendoos uitgerekend wat dat voor de Nederlandse obligatiemarkt betekent. De ECB gaat vanaf maart voor EUR 60 miljard per maand opkopen. Daarvan worden voor grofweg EUR 2,5 a 3 miljard aan Nederlandse staatobligaties gekocht. Nederland geeft dit jaar netto EUR 48 miljard aan obligaties uit. Oftewel de ECB koopt straks dus het grootste deel van alle nieuwe Nederlandse obligaties op. Wat gaan die voormalige obligatiebeleggers dan met hun geld doen? Veel partijen denken dat ze “the next big thing” gaan kopen. Dat zijn bijvoorbeeld aandelen met een hoge vrije cashflow en mooie dividend betalingen. De afgelopen weken is mijn mailbox overladen met lijstjes van bedrijven die veel dividend betalen en een mooie en stabiele vrije cash flow hebben. Logischerwijs hebben dit soort aandelen het uitstekend gedaan. Daardoor zien we het opmerkelijke fenomeen dat de relatieve performance van Unilever en Unibail vrijwel identiek is. Behalve de eerste drie letters hebben deze bedrijven operationeel geen enkele overeenkomst. Het ene bedrijf is actief in Europese winkelcentra, de andere in wereldwijde consumentengoederen. Maar beide hebben ze grote stabiele cashflows en hoge dividenden. Als resultaat is Unibail dit korte jaar reeds 21% gestegen (collega Klepierre overigens ook 21%) en Unilever 16%. En dat terwijl de resultaten van Unilever als teleurstellend werden ervaren. Een dergelijk beeld van de zoektocht naar veilig rendement zien we in heel Europa terug.

Maar dan blijft de vraag over, wat nu te doen? De waarderingen van dit soort bedrijven staan op het hoogste punt in de afgelopen 15 jaar. Alleen voor de onroerend goed aandelen hebben we tijdens de onroerend goed bubbel van 2007 nog hogere waarderingen gezien. Dat eindigde in tranen. Maar aan de andere kant, als u de koers/winst verhouding van obligaties zou uitrekenen zouden deze ook op een recordhoogte staan. Voor Zwitserse obligaties met hun negatieve rente zelfs in de stratosfeer.

Hoe logisch het ook lijkt om deze QE aandelen maar uit uw portefeuille te verwijderen, toch een woord van waarschuwing. Ook in Japan zagen we dat in een ultra lage rente omgeving, veilige onroerend goed - en tabaksaandelen het uitstekend deden. Deze outperformance liep jaren door. Een hoge waardering an sich zorgt nooit voor een draai van de trend in aandelenkoersen. Bubbels hebben de gewoonte om langer door te gaan dan mening belegger geduld heeft. Of zoals Keynes het ooit zei, “Markets can stay irrational longer than you can remain solvent”. Maar voorzichtigheid is zeker geboden.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

6 Feb 2015, 12:00

Pearltje GrandVision

Persoonlijk ben ik erg blij met de komst van een mooi Nederlands bedrijf naar de beurs. Maar voor een belegger is het natuurlijk vooral van belang te weten of het aandeel ook aantrekkelijk is. Deze vraag heeft twee aspecten. Hoe is de kwaliteit van het bedrijf (groei, management, markten, bedreigingen, etc.) en wat betaalt u er voor? Een belegger verdient op korte termijn alleen maar als het aandeel duurder wordt. En op lange termijn als de bedrijfswinst hard groeit.

De risico’s zijn beperkt. Veel retailers hebben erg veel last van online sales, maar bij opticiens valt dat risico wel mee. Ogen opmeten gaat wat moeilijk via het internet. Ik heb als voorbereiding op deze emissie een bril op sterkte via internet gekocht. Ik moet zeggen voor een fractie van de prijs in de winkel en van goede kwaliteit. Alleen geen service natuurlijk. Een ander risico is dat de brillen in het Verre Oosten worden ingekocht en afgerekend in U.S. dollars. Deze brillen rekeningen zijn daardoor een stuk hoger geworden. Het totale bedrag wat GrandVision in U.S.dollars betaalt komt overeen met 7,5% van de omzet. De dollar staat nu 16% onder het 2014 gemiddelde. Nu dekt GrandVision de dollar voor een jaar af, maar dat betekent alleen uitstel en geen afstel. Ik vraag me af of de winstverwachtingen niet te hoog zijn. Een derde belangrijk risico is dat de subsidies in een bepaald land verdwijnen. Dat hebben we in 2004 in Duitsland gezien. Grote kans dat dat ook in Frankrijk gaat gebeuren. Dat zou een tijdelijke flinke dip in de omzet kunnen geven. Maar op termijn zullen GrandVision’s ketens daarvan profiteren.

Groei moet vooral komen uit zonnebrillen via store-in-stores, marktaandeel in de kleinere landen en uit Emerging markets. Qua marges, kosten en voorraad beheersing is het bedrijf al behoorlijk efficiënt. Hier ziet men de strakke hand HAL terug. Daar zit weinig extra winstgroei potentie in.

Dan de waardering. Het wordt een heel duur aandeel. Als ik naar de analistenverwachtingen kijk, gaat men uit van een 2015 winst per aandeel van plusminus 80 cent. De introductie prijsrange komt overeen met 22 tot 27 maal de verwachte winst. Oei, dat is net zo hoog als ASML. Voor de AEX ligt dit ongeveer op 15. Toch kan ik me voorstellen dat er goede vraag naar het aandeel zal zijn. De zakenbanken vergelijken GrandVision vooral met Fielmann en Luxottica. En die aandelen zijn nog duurder. Leuk hoor, zo’n vergelijking, maar die aandelen zijn in de afgelopen maanden met maar liefst 1/3 gestegen. Waarschijnlijk vooruitlopend op de emissie van GrandVision. Genoeg om over na te denken dus. U krijgt van mij geen advies, alleen deze beleggingsfactoren. Een beleggingsoordeel mag u zelf vormen. Nadenken is te belangrijk om aan anderen over te laten.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

30 Jan 2015, 12:00

Morningstar, bedankt voor de bloemen

Het zal menig belegger niet zijn ontgaan dat Morningstar het SNS Nederland aandelenfonds heeft gedowngrade. Sterker nog, ze adviseren dat u er maar beter vanaf kan blijven. Nu heb ik Morningstar hoog zitten. Ik prijs de site vaak aan als objectieve bron voor fondsinformatie. Maar u zult begrijpen dat ik het niet helemaal met hun conclusie eens ben. Wel met het feit dat de active share laag is. Active share is een bekend begrip dat aangeeft waar een fonds afwijkt van de index. Op langere termijn neigen fondsen met een lage active share hun kosten niet goed te maken. Dus is het zeker zaak om naar deze maatstaf te kijken. Maar er is meer. Om een voorbeeld te geven. Als wij Nutreco in de portefeuille hebben en de koers ligt ver boven het overnamebod, kan ik het vasthouden. Ik kan ook winst nemen en het geld inzetten in een ander aandeel. Dat gaat dan wel ten koste van de active share. Wij kiezen voor het laatste en dat heeft flink bijgedragen aan het rendement. Overigens heeft het SNS Nederland aandelenfonds momenteel 8 bedrijven uit de midkap index in portefeuille. Voor uw informatie dat zijn Wereldhave, TKH, Aalberts, Vopak, BAM, USG, PostNL en Arcadis. Gemiddeld met een weging van een half procent per aandeel. Wij vinden dat je risico moet nemen om rendement te behalen, niet om het risico nemen. Dat laatste is leuk voor de active share staatjes, maar niet voor het rendement.

Overigens valt me op diezelfde Morningstar site op dat de performance van het Nederland fonds uitstekend is. Op 1 jaars termijn is het fonds het allerbeste Nederland fonds. In de afgelopen 12 maanden heeft het fonds 12,3 % verdiend. Het slechtste fonds in deze range heeft juist 12,4% verloren. Op 3 jaars termijn staat het fonds op nummer 4 en op 5 jaars termijn op nummer 5. Het lijken mij hele goede resultaten. En als dat gepaard gaat met te weinig risico, is dat een last die we maar moeten dragen. In dezelfde staatjes kunt u overigens zien dat het SNS Nederland aandelenfonds een van de laagste kosten heeft.

Ook is Morningstar kritisch over het feit dat er maar een persoon eindverantwoordelijk is voor het fonds. Wij hebben Morningstar uitgelegd dat het beleggingsproces een teameffort is. We discussiëren veelvuldig over de posities.

Dus Morningstar, bedankt voor de bloemen. We zijn erg blij dat u aangeeft dat het SNS Nederland aandelenfonds het beste Nederlandfonds is. Maar een volgend keer heb ik toch graag dat de uitstekende performance iets meer benadrukt wordt. Aan ons de taak om die goede performance door te zetten. En hopelijk zullen de cijfers u dan overtuigen dat het fonds meer dan de moeite waard is.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

23 Jan 2015, 12:00

Bijbels advies voor DNB

De markten zijn erg bezig met de lage rente. Deze week ging de Nederlandse 10 jaars-rente onder het halve procent. Ongekend! Wat heeft dat voor een effecten op de economie? Het zorgt vooralsnog niet voor extra investeringen. Een bedrijf gaat pas investeren als hij goede investeringsmogelijkheden ziet. De rente is van secundair belang.

Bij pensioenfondsen en verzekeraars zorgt het wel voor nachtmerries. De midkap-aandelen zijn bijvoorbeeld in 2014 flink achter gebleven, ondanks een mooie onderliggende winstontwikkeling. Veel verzekeraars moesten hun aandelenbelang afbouwen omdat het te risicovol was. En dat zorgde voor een flinke druk op de koersen. Daarvoor moesten veilige obligaties worden teruggekocht. Een bedrijf met een k/w van bijvoorbeeld 12 heeft een verwacht rendement van 8%. Het is een simpele maar effectieve vuistregel. En dat ruilt die belegger in voor 10 jarige obligaties met een veilig rendement van 0,5%. Het is dan ook geen vrije keuze. Het is het simpelweg volgen van de regels die we met z’n allen hebben vastgesteld. Je kunt je echter afvragen hoe veilig 0,5% nog is.

Ik raad toezichthouders en wetgevers aan om eens de Bijbel ter hand te nemen. Daar staat een mooi verhaal in over talenten. Talenten moet je benutten. Maar de regels verordonneren deze beleggers om de talenten diep in de grond te begraven. Want zo is het in ieder geval zeker dat ze later aan de pensioengerechtigden kunnen worden teruggegeven. In het Bijbelverhaal staat ook hoe boos de vader is geworden op de zoon die zijn talenten begroef. Dit lot staat ook deze pensioenfondsen te wachten, zonder dat ze daar wat aan kunnen doen.

Natuurlijk zeggen veel economen en strategen al een heel tijdje dat de rente niet verder kan dalen. Ik hoor daar ook bij. Maar intussen tarten obligatiekoersen alle wetten van de zwaartekracht. Maar hoe dichter we bij de nul procent komen, hoe groter de kans dat de rente echt niet meer verder daalt. Als deze beleggers niet in obligaties moeten beleggen, waarin dan wel? Ik zou zeggen denk daar eens goed en met gezond verstand over na. Bij de pensioenfondsen en verzekeraars zitten slimme en goed betaalde beleggers. Vraag het ze gewoon. Denk aan commercieel onroerend goed, woonhuizen, hypotheken, private equity á la SHV of HAL of gewone beursgenoteerde aandelen. Met de lange beleggingshorizon die pensioenbeleggers hebben, is een groter risicoprofiel nodig en noodzakelijk. Want met een half procent rente-inkomsten gaan de pensioenen straks niet betaald worden.

Aan particuliere beleggers kan ik slechts adviseren om de talenten op te rapen die de grote beleggers laten liggen. Kijk bijvoorbeeld naar mid-kap bedrijven waar de winst gegroeid is en de koers gedaald. Er zijn er genoeg. En laat het talent van het management van deze bedrijven maar voor u werken.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

16 Jan 2015, 12:00

Het recht om fouten te maken

Deze week zag ik een programma op RTLZ waarbij jeugdige delinquenten een dagje mee moesten lopen in de gevangenis. Dat zou een ultieme waarschuwing moeten zijn, want het ging er heftig aan toe. De meeste kinderen waren zo onder de indruk dat ze beloofden met het hand op hun hart dat ze hun leven zouden beteren. Maar toch ging uiteindelijk de helft weer de fout in, ondanks alle waarschuwingen.

Ik moest aan deze uitzending denken toen ik wat commentaren over een mogelijke Grexit zag. Sommigen waarschuwen dat een mogelijke Grexit zal uitdraaien op een ramp. Moeder Merkel zegt dat Griekenland het zelf moet weten, het is hun keuze, maar wij (Duitsland en de rest van Europa) kunnen het dragen. Natuurlijk zijn deze uitspraken bedoeld om de Griekse verkiezingen te beïnvloeden. Deze politieke strategie werkt niet altijd. Soms kunnen mensen juist opstandig worden en juist de andere kant op stemmen. Maar uiteindelijk is het de stem van de Grieken die telt en van niemand anders. Ook de Grieken hebben het recht om er een puinhoop van te maken, voor zover ze dat al niet hadden gedaan. Maar ze waren net zo lekker op weg met opruimen. Maar er is nog veel te doen. En de eerste hoop op herstel gloort juist. De Griekse inkoopmanagersindex bijvoorbeeld was afgelopen maand samen met Ierland de enige die een stijging liet zien.

Overigens wil de verwachte winnaar SYRIZA niet dat Griekenland uit de euro stapt. Maar ze willen minder hervormingen, meer overheidsuitgaven en een herschikking van schulden. Daar zal de Trojka het niet mee eens zijn. De vraag is hoe ver beide partijen willen gaan. Maar Griekenland kan financieel nog niet op eigen benen staan en heeft nog geld nodig. In dat geval blijft voor Griekenland slechts de optie open om de euro te verlaten. Er zijn veel theorieën over hoe zo’n Grexit scenario zal verlopen. Zeker is dat er een flinke inflatie zal komen. Maar er zal vooral veel gedoe over schulden zijn. Immers als ik een bedrijf euro’s heb geleend wil ik ook mijn euro’s terug. Ook al verdient dat Griekse bedrijf zijn inkomsten in drachme. Het zou wel eens een grote economische en maatschappelijke puinhoop kunnen worden. De ECB zal haar Griekse leningen moeten afschrijven. Grofweg een euro of duizend per euroburger. En natuurlijk zal meneer Wilders weer hoog van de toren blazen. Maar ja, als hij nou even had opgelet toen hij in de Tweede Kamer vóór toetreding van Griekenland in de euro stemde, dan zaten we nu niet met deze ellende. Voorlopig zullen de Grieken de markten nog wel even bezig houden. En of we nou een Grexit krijgen of niet, dat blijft voorlopig onzeker. Dat is de enige zekerheid die u voorlopig krijgt.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

9 Jan 2015, 12:00

Blik op 2015

Ik geniet altijd van de eindejaarsvoorspellingen, maar besef me terdege de waarde ervan. Er zit bij al die voorspellingen maar één garantie. En dat is dat er dingen gaan gebeuren die u van te voren nooit voor mogelijk had gehouden. Dit jaar was er bijvoorbeeld de opkomst van ISIS, waar we ons in economische zin zorgen over maakten. Of de burgeroorlog in Oekraïne. En als u deze twee feiten had geweten, dan had u zeker een flink hogere olieprijs verwacht, toch? Of een rente op Nederlandse obligaties van nog geen 0,7%. Onze verwachting van een AEX van 430 is aardig uitgekomen, maar niet onder dit soort omstandigheden. Overigens bleek uit de ACTIAM enquête onder 101 beursexperts dat ook zij goed in de glazen bol konden kijken. Gemiddeld hadden ze eindstand van 424 verwacht.

Voor het komende jaar gaan wij uit van AEX-stand van 475. Als u het bovenstaande goed gelezen heeft, weet u hoe u deze voorspelling op waarde moet schatten. We denken dat het beleid van ECB ondersteunend zal zijn. Ook zal er voor het eerst sinds de afgelopen zes jaar geen tegenwind meer zijn van krimpende overheidsbudgetten in de Eurozone. De kredietgroei neemt eindelijke eens toe in plaats van af. En dat bij een record lage rentestand. Bovendien zorgt de sterke U.S. Dollar voor flinke meewind. Dat is erg goed voor de bedrijfswinsten. De 2015 AEX koersstijging, moet dan ook vooral komen uit de onderliggende winstgroei. Dat mocht ook wel. Na drie jaren winstdaling, zijn de winsten in 2014 slechts 2% gestegen. De AEX heeft in deze periode een mooie stijging laten zien. Overigens valt op dat in de USA de verwachte winsten momenteel dalen, ondanks de goede economische groei. Persoonlijk zou ik dan ook liever voor Europese dan voor Amerikaanse aandelen kiezen. Want veel van de factoren die Europa gaan helpen, hebben de Amerikaanse markt al achter de rug. Dat is ook in de aandelenkoersen te zien. Europese aandelen lieten dit jaar een stijging van nog geen 3% zien, in de US gingen ze met 13% omhoog. In euro’s gemeten was dat zelfs 27%.

Obligaties zijn een belegging waar we niet enthousiast over kunnen worden. Nou zei iedereen dat een jaar geleden ook al. Maar hoe dichter we bij de nul procent komen, hoe groter de verlieskans. Zelfs een minimale rentestijging van 0,20% zorgt er al voor dat u met Nederlandse staatobligaties in het rood eindigt.

NB nog een kleine tip, mocht u nu direct in aandelen willen stappen, wacht januari even af. Vroeger was januari een uitstekende maand. Maar het bekende januari effect is volledig verdampt. In de afgelopen 10 jaar heeft u in een gemiddelde januarimaand zelfs een klein verlies gemaakt en dat terwijl u in een gemiddelde beursmaand nog steeds 0,1% verdiend.

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

2 Jan 2015, 12:00

Van Houten danst op de Volcano

In mijn serie over beleggers met een grote mond schreef ik dat bedrijven maar beter geen domme en te dure overnames kunnen doen. Het management van Philips heeft deze column waarschijnlijk niet gelezen. Want woensdag werd de overname van het bedrijfje Volcano aangekondigd.

De bingokaart van te dure overnames heeft Philips helemaal vol kunnen kruisen. Ik las termen als “unique opportunity”, “transaction expected to be accretive to Philips EPS by 2017” en “strategic”. Ook was er verhoogde interesse van concurrenten. Oftewel er was flinke druk om het bedrijf over te nemen. Onder druk betaalt men te veel en krijgt men te weinig. Als u dit soort termen hoort, kunt u aan uw theewater aanvoelen dat de overname waardevernietigend is. Van Houten wees er in de conference call op dat Volcano eerder dit jaar nog tussen de 20 en de 30 dollar stond. Dat maakt het nog geen goede koop. Imtech stond vroeger ook een stuk hoger. En het is geen kleine overname.

Philips betaalt EUR 1 miljard voor Vulcano. Dat is maar liefst 5% van de totale marktwaarde van Philips zelf. Een Engelse belegger kreeg deze business case voorgelegd. Zijn reactie: “probably too expensive and problably value destructive”. Toen hem werd verteld dat Philips de overnemer was, reageerde hij “Then it will be a bloody disaster”. Dit geeft precies aan wat voor imago Philips heeft op het gebied van overnames. Men heeft vroeger flink wat M&A gedaan. Ik denk dat als je alle overnamesommen bij elkaar optelt je een stuk boven de huidige beurswaarde van Philips uitkomt. De analisten van Societe General berekende Volcano’s waardevernietiging op Eur 300 miljoen oftewel 30% van de transactie of gelijk aan 1,5% van de beurswaarde van Philips. Dat komt ongeveer overeen met de extra koersdaling van Philips op de beurs na bekendmaking van de deal. Zo bezien zijn beurzen toch erg efficiënt.

Om even aan te geven hoe duur de overname is. Philips betaalt 3 keer de omzet en 29 keer het bedrijfsresultaat. Ter vergelijking; voor ASML betaalt u ongeveer de helft. ASML, u weet wel dat bedrijf wat vroeger een halfdochter van Philips was. Philips heeft dit belang verkocht. Tegenwoordig is ASML bijna twee maal zoveel waard als Philips zelf.

Is er nou helemaal niets goeds over deze overname te zeggen? Jawel. Volcano past inderdaad goed bij de rest van de medische divisie van Philips. Er zullen waarschijnlijk best wel omzet synergiën bereikt kunnen worden. Maar die zitten dan ook wel in de prijs verwerkt. Immers Vulcano maakt geen winst. Een tweede pluspunt is dat van Houten zelf verantwoordelijk is voor de medische divisie. Hij verbindt dus zijn persoonlijke lot aan deze overname. Maar daarmee danst van Houten wel op een Volcano.

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

19 Dec 2014, 12:00

Goede deflatie

Draghi maakt zich zorgen over de effecten van de lagere olieprijs op de inflatie. “It’s important that it doesn’t get embedded in inflation expectations.” Op zichzelf is dat natuurlijk raar. Het NOS journaal interviewde deze week een mevrouw bij een bezinepomp. Op de vraag wat zij ging doen met het geld wat ze nu overhield, antwoordde ze dat ze misschien wel een mooie nieuwe jurk voor de feestdagen ging kopen. En dat is juist de economische ontwikkeling die we nodig hebben. Zij uitte geen zorgen dat het inflatiecijfer misschien wel onder de nulgrens zou komen. De lagere olieprijs is voor de meeste consumenten dan ook een welkome belastingverlaging, gefinancierd door landen uit het Midden Oosten, Rusland, Venezuela en nog wat andere schurkenstaten. Mooi toch?

Dat is ook de reden dat centrale banken vooral naar de core inflatie kijkt. Core inflatie is inflatie exclusief voeding en energie. Ik hoor wel eens een econoom schamper zeggen dat het onzin is om naar inflatie zonder voeding en energie te kijken. Dat zijn voor velen immers de belangrijkste kostenposten. Maar deze economen snappen niet dat de prijzen van voeding en energie niets te maken hebben met extra vraag, maar vooral met externe omstandigheden. Als de prijs van aardappels stijgt ga ik niet minder kopen. En een daling van de benzineprijs zorgt er niet voor dat ik meer ga rijden. De rest van de inflatie is veel meer een functie van gezonde of minder gezonde economische omstandigheden. Zou Draghi dat ook weten?

Overigens is echte deflatie inderdaad een serieus risico. Als bedrijven hun prijzen moeten verlagen vanwege de slechte vraag, zullen ze moeten bezuinigen. Op de vaste kosten kan dat niet en dus zullen ze werknemers moeten ontslaan of een lager salaris moeten geven. Dat drukt weer de consumentenuitgaven. Dus verlagen de bedrijven weer hun prijzen. Enzovoort, enzovoort. En zo is een deflatiespiraal geboren. Ik snap dat Duitsers met hun hyperinflatie verleden zich eerder zorgen maken over in – dan over deflatie. Er komen dan ook meer en meer signalen naar buiten dat er binnen de ECB een stevig robbertje gevochten wordt. Wel of niet monetaire verruiming. Wel of niet opkopen van staatsobligaties. Het is Draghi tegen de Duitsers.

Meneer Draghi is ongetwijfeld een stuk slimmer dan wij. Hij baseert de inflatieverwachtingen onder andere op de inflatie die in inflation-linked bonds zit ingeprijst. Maar soms is het beter om gewoon eens naar het journaal te kijken. Desnoods bij RAI UNO, want als het over lagere benzineprijs gaat zullen Italianen er waarschijnlijk net zo over denken als wij Nederlanders. En verder moet de vraag gewoon uit een betere economische groei komen. En daar is nu zoveel rugwind, zoals de lagere olieprijs, dat dat in 2015 wel goed moet komen, toch?

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

12 Dec 2014, 20:30

Beleggers met een grote mond (deel III)

Dit is derde en laatste column over beleggers met een grote mond. Intussen stromen er berichten binnen dat ook bij TNTE beleggers met een grote mond zich lijken te roeren. Eerder zagen we al dat Daniel Loeb zich druk aan het maken was bij DSM. En ook Nationale Nederlanden en ABP zijn het bij Nutreco niet eens met het in hun ogen te laag bod op Nutreco. Genoeg redenen om als CEO deze lessen goed in u op te nemen. En bedenk dat soms beleggers met een grote mond ook nodig zijn om noodzakelijke veranderingen er door heen te krijgen.

Stap 6 Zorg voor een goede communicatie. Dat betekent ook communicatie via sociale media. Veel activisten gebruiken Twitter om hun boodschap te verspreiden. Natuurlijk is het voor media en beleggers erg interessant om te lezen wat een activistische belegger te zeggen heeft. Daar moet u als bedrijf een consistente boodschap tegenover zetten. Probeer uw bedrijf en uw strategie een gezicht te geven. Communicatie is meer dan een goed nieuws show over allerlei projecten. Als er zich een belegger met een grote mond aandient, probeer het mediaproces te beheersen. Zoek zelf contact met de media. Bij de recente berichten over TNT, onthield het bedrijf zich van commentaar. Ik zou daar actiever in zijn.

Stap 7 Hou goed contact met uw aandeelhouders. Vooral bij kleinere bedrijven kan het nuttig zijn om een intieme band met aandeelhouders te krijgen. Investor Relations pur sang. Praat niet alleen, vraag ook. Een aantal grotere bedrijven laten beleggers ook praten met hun raad van commissarissen. Dat kan erg nuttig zijn. Immers de RvC is er om de beleggers te vertegenwoordigen. Informatie die voor begrip en kennis aan beide kanten kan zorgen. Ik merk ook dat andere bedrijven dat contact juist angstvallig afhouden. Dat zegt op zich al veel over deze bedrijven.

Stap 8 Hou ook goed de aandeelhouder registers in de gaten. Zitten daar potentiele activisten bij? Kijk ook naar de short registers. Wie gaat er short op uw aandeel? Probeer in contact te komen met deze beleggers. Probeer ze niet te overtuigen en ga er niet tegenin, dat heeft meestal geen zin. Maar dan weet u wel waarom ze zo negatief zijn. Recentelijk zag ik de CEO van Gemalto tekeer gaan tegen de shorters. Een nutteloze actie en vaak wordt alleen maar het tegenovergestelde effect bereikt.

Stap 9 Hou een brandoefening. Stel u krijgt een brief. Wat gaat u dan doen? Hoe gaat u communiceren?

Stap 10 Zoek contact met andere bedrijven die dergelijke aanvallen al hebben meegemaakt. Kijk wat zij hebben gedaan.

Ik wens iedere CEO succes met de voorbereiding. En bedenk, uiteindelijk is het beste defensieplan een duidelijke strategie, dat ook goed en duidelijk vertelt wordt.

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

5 Dec 2014, 12:00

Beleggers met een grote mond deel II

Vorige week schreef ik u over de opkomst van de activistische aandeelhouder. Ik raad CEO’s aan om van te voren een defensieplan op te maken. Want er kan een dag komen dat er een Carl Icahn type bij u op de stoep staat. Wat moet u dan doen? U wilt immers voorkomen dat het bedrijf dat u leidt voor de leeuwen wordt gegooid, zoals eens met ABNAMRO is gebeurd. Dit soort destructief activisme kunnen we missen als kiespijn. Want let wel aandeelhouders hebben geen monopolie op goede ideeën, net zo min als de topmanagers zelf. Dus stap 1: sta open voor kritiek, zie het als een cadeautje. U kunt er van leren, maar laat u er ook niet teveel door leiden. Ook zij hebben de wijsheid niet in pacht.

Stap 2. Creëer geen aanleiding voor deze beleggers met een grote mond om in actie te komen. Aandeelhouders zijn de eigenaren van de onderneming die u leidt. U kunt ze schofferen, u kunt domme en dure overnames doen, u kunt een megasalaris bij elkaar graaien. Maar er komt ooit een dag des oordeels. Dat is overigens gelijk het voordeel van Nederlandse versus buitenlandse managers. De Nederlanders weten dat ze ook na hun vertrek in de Nederlandse maatschappij rondlopen. De buitenlanders zijn dan met de noorderzon vertrokken.

Stap 3. Ga eens rustig zitten en stelt u zich het volgende voor; er komt een kwade dag dat de commissarissen u ontslaan en een nieuwe CEO benoemen. Wat gaat deze nieuwe man dan doen? Recentelijk kwam er bijvoorbeeld een nieuwe CEO bij BAM. Die ging rucksichloss door de kosten heen. Er werden er 650 banen geschrapt. Maar dat had zijn voorganger ook kunnen doen. Het is ongelofelijk hard voor de mensen die het betreft. Maar zoals Warren Buffett ooit zei, wij bewijzen de maatschappij er geen dienst mee als we mensen in dienst houden die wij niet nodig hebben.

Stap 4. Laat kapitaal zo hard mogelijk werken. Aandelen inkopen is bijvoorbeeld een goed idee, dat vermindert overbodig kapitaal. Overbodig kapitaal trekt maar roofdieren aan en maakt het bedrijf lui. Maar doe het alstublieft wel verstandig. Ik zie vaak domme inkoopacties. Die duwen de koers van het aandeel alleen maar op korte termijn omhoog. Boskalis is een mooi voorbeeld van hoe het wel moet. Die kopen pas aandelen in bij een lage koers en niet als die hoog staat. Anders vernietigen sharebuybacks alleen maar waarde.

Stap 5, Denk na over wat een barbaar zou kunnen zien in uw bedrijf. Misschien ziet zon activistische aandeelhouder waarde in uw bedrijf wat er nog niet uitkomt. Aan u de schone taak om dat er uit te krijgen voordat iemand anders dat doet.

Volgende week zal de nog een laatste serie stappen geven.

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

28 Nov 2014, 12:00

Beleggers met een grote mond

Volgens een recent onderzoek van Mergermarket en Schulte, Roth & Zabel bleek dat bedrijven en beleggers verwachten dat activistische aandeelhouders in het komende jaar ook in Europa hun stem zullen gaan verheffen. In de U.S. zijn ze al behoorlijk bezig. Het belegd vermogen van deze activistische beleggers is sinds 2008 ver-vier-voudigd naar USD 111 miljard. Een van de bekendste voorbeelden, is natuurlijk Carl Icahn. Die heeft al op de deur geklopt bij Hertz en bij eBay. Bij eBay heeft hij opmerkelijk snel zijn zin gekregen. Maar volgens een recent onderzoek van Deutsche Bank gaan ook steeds meer traditionele aandeelhouders zich roeren. En in sommige gevallen zelfs samenwerken met activisten.

Vaak zien we dat deze activistische beleggers volhardend zijn. Als ze een prooi in het oog hebben, laten ze deze meestal niet meer gaan totdat ze hun zin hebben gekregen. ASM International is een van de weinige voorbeelden waarbij de activisten, Hermes en Fursa, uiteindelijk hun prooi moesten laten gaan. Een uitzondering.

De strategie van deze beleggers is simpel. Ze nemen een flink belang in het bedrijf, maken een hoop lawaai en hopen en verwachten dat er acties worden ondernomen. Acties die hun aandelen meer waard maken. Dat lawaai maken gaat ook steeds vaker via sociale media. Als Carl Icahn over uw bedrijf twittert, berg je dan maar. Deze barbaren zetten in op vier gebieden waar verbetering mogelijk is. Als eerste corporate governance. Dit gaat vaak over overmatige salarissen, slechte CEO’s en / of commissarissen en meer rechten voor aandeelhouders. Ik kan wel een paar Nederlandse bedrijven opnoemen die daar maar eens goed over moeten nadenken. Een tweede gebied is balansoptimalisatie. Als een bedrijf in de ogen van deze beleggers te conservatief gefinancierd is, willen ze daar wat aan doen. En dus meer uitkeringen aan aandeelhouders, desnoods door extra schulden op de balans te nemen. Een derde mogelijkheid is portefeuilleoptimalisatie. Dit gaat vooral op voor bedrijven die activiteiten hebben die niet goed bij elkaar passen. Een mogelijke verkoop van onderdelen zou op korte termijn extra rendement op kunnen leveren. Als laatste zoekt men operationele efficiency. De barbaren denken vaak dat de marges omhoog kunnen door flink in de kosten te snijden.

Het algemene beeld is dat deze barbaren het bedrijf leeg plukken. In een onderzoek van Bebchuck, Brav en Jiang is daar geen bewijs voor gevonden. Deze bedrijven werden niet kwetsbaarder voor een terugval in de economie. Als men lean en mean is, is men blijkbaar ook fitter om moeilijke omstandigheden te doorstaan. Wel werd de operationele performance beter. Opgejaagd door deze beleggers kan er opeens wel harder en efficiënter gewerkt worden.

Ik zou zeggen dames en heren topmanagers, bereidt u voor op beleggers met een grotere mond. In een volgende column zal ik u vertellen, hoe u zich kunt verdedigen.

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

21 Nov 2014, 12:00

Brain picking tour 2014

Deze week hadden we “brain picking tour 2014” in Londen. Het is een genot om je onder te dompelen in het beste intellect en kennis van de City. In twee dagen hebben we in totaal 16 strategen, analisten en economen gezien, totdat de kennis onze oren uitkwam.

Eerst een kleine terugblik. Vorig jaar dachten alle investment banks dat de Great Rotation zou plaats vinden. De Great Rotation is de grote trek van beleggers uit obligaties naar aandelen. Dat is uiteindelijk wel tegen gevallen. Aandelen waren oké, maar obligaties ook. Een tweede factor waar iedereen het over eens was, was dat de AQR en de stresstesten van grote invloed zouden worden. Dat viel uiteindelijk dus wel mee.

Dit jaar denkt iedereen dat de Amerikaanse dollar verder gaat stijgen. En dat nadat de munt dit jaar al 11% is gestegen. De meeste traders zitten reeds long in de dollar. Als het sentiment zo positief is, vraag ik me af of al dat optimisme wel uitkomt.

Een andere opvallende gedachte in the City was, dat de economische groei in Europa wellicht zou kunnen meevallen. Ik zie dat veel beleggers denken dat Europa niks is en niks wordt. Gezien de sterke terugval van diverse economische indicatoren lijkt dat een logisch scenario. Maar de slimme koppen in the City noemde diverse redenen voor mogelijke meevallers. Dat waren onder andere de lage rente, de hoge dollar, de lage olieprijs, minder fiscale druk en meer monetaire stimulansen. En nu alle bankstresstesten achter de rug zijn, zouden banken misschien iets makkelijker krediet kunnen verlenen. Op aandelengebied komt daar nog bij dat beleggers al heel erg negatief zijn. Vooral Amerikaanse beleggers zijn Europese aandelen aan het verkopen. Dat is duidelijk te merken aan de uitstromen in Europese index fondsen. Daarnaast zijn de Europese aandelen maar liefst 18% achtergebleven in de afgelopen 12 maanden. Al met al een lange lijst met redenen waarom u juist wel Europese aandelen zou moeten hebben. Een paar economen wezen overigens nog wel op een aantal risico’s. Een van de meest opvallende waren de verkiezingen in Griekenland (maart) en in Spanje (november). De polls wijzen op een opkomst van populistische anti-Europa partijen. In Spanje is Podemos uit het niets opgeklommen naar nummer 3 en in Griekenland lijkt Syriza een grote sprong te maken. Tja, als het zwaar is, doen populisten het al gauw goed. Veel beloven zonder af te vragen hoe het betaald moet worden. De politieke strategie van gratis bier.

Dat is een risico voor de euro. Daardoor is er weer een (kleine) kans op een nieuwe eurocrisis. Al met al denk ik dat Europese aandelen kansen bieden, al was het maar omdat de meeste beleggers het niets vinden. Maar die politieke risico’s, die mogen zeker niet onderschat worden.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

14 Nov 2014, 12:00

Olie overal

De olieprijs keldert in een rap tempo. In een paar maanden ging de prijs van U$ 110 naar onder de U$ 80 per vat. Deze extreme daling zet nogal wat dingen in beweging. Als eerste zijn er natuurlijk de bedrijven die ervan profiteren. Voorbeelden zijn de vervoerders (TNT en Air France KLM) en chemiebedrijven (AKZO-Nobel). Deze bedrijven hebben natuurlijk veel liever een goede economie. Maar ja, daarom zegt Carl Icahn dat je altijd van vliegtuigmaatschappijen moet wegblijven. In goede tijden nemen de vakbonden je winst weg, en in slechte tijden doet de olie dat. En logischerwijs staan de olieproducenten en hun toeleveranciers aan de andere kant. Zij krijgen de grootste klappen. Opvallend genoeg is het aandeel Shell dit jaar gewoon gestegen en heeft het zelfs beter gedaan dan de AEX. Maar dat komt vooral door andere koers die het Shell management is gaan varen. Minder focus op lange termijn investeringen en meer op korte termijn winstgevendheid.

Maar ook macro economisch heeft het een enorme impact. Met name de Amerikaanse consument krijgt een flinke steun in de rug. Hij verbruikt relatief veel energie en er zit weinig belasting op, zodat een lagere olieprijs bijna direct doorstroomt naar zijn portemonnee. Joe Sixpack kan flink meer uitgeven en dat is een aardige opsteker voor de economische groei. In Europa zit er zoveel belasting op de benzineprijs dat het effect een heel stuk minder is. Bovendien is de olieprijs in dollars en de dollar flink gestegen. Maar ook in Europa is het een plus. En een welkome plus. De Europese consument kan ieder steuntje wel gebruiken. Deze effecten zorgen er natuurlijk wel voor dat de inflatie onder druk komt te staan. Dat is nou net de reden dat de centrale banken vooral naar de inflatie exclusief voeding en energie kijken. Hoewel voeding en energie primaire behoeften zijn, worden de prijzen vooral beïnvloed door externe factoren, en niet door een toenemende vraag. Als het met mij financieel beter gaat, ga ik tenminste niet meer aan eten of energie uitgeven. De core inflatie (zonder de voeding en energie) geeft daarom een veel betere afspiegeling van de vraag in de economie.

Uiteindelijk profiteren we in de Westerse wereld per saldo van een lagere olieprijs. Maar misschien zou de wereld wel beter af zijn met een olieprijs van U$ 200 dan met een van U$ 80. Immers, dan wordt er wel naar alternatieve en duurzame methodes van energieopwekking gezocht. Maar met dit soort prijzen is het niet lonend.

Maar nu hoe te beleggen? Ik verwacht dat op langere termijn de olieprijs wel weer eens zal stijgen. Als u geduld hebt is het wellicht tijd om heel selectief naar sommige aandelen van oliemaatschappijen of toeleveranciers te kijken. En dan kopen, wegleggen en heel lang niet naar omkijken.  

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

7 Nov 2014, 12:00

Insiders weten het beter

Deze week kwam het drama Fugro naar buiten. De verwachtingen waren al laag. Het bedrijf had eerder dit jaar al drie winstwaarschuwingen naar buiten gebracht. Toch wist men deze negatieve verwachtingen te overtreffen. Het was al de grootste daler in de AEX, maar woensdag ging er nog eens 27% vanaf. De gemiddelde winstverwachting van de Fugro analisten daalt voor 2015 met 30%.

Kwam het volledig onverwacht?  Eigenlijk niet. Meneer Kramer, voormalig CEO en tegenwoordig commissaris bij Fugro verkocht nog even snel in augustus en september voor 25 miljoen euro aan aandelen Fugro. Deze aandelen zijn nu 12 miljoen euro minder waard. Natuurlijk wist meneer Kramer ten tijde van zijn verkooporder dat het slechter ging met Fugro. En natuurlijk wist hij dat het dividend zou worden overgeslagen. Maar goed, meneer Kramer is niet strafbaar, hij mocht die aandelen verkopen, maar laakbaar is hij zeker. Het is eens te meer een teken dat insider selling zeker een signaal is dat u in uw beleggingsoordeel moet meenemen.

En zo probeerde meneer Piou de CEO van Gemalto ook het tij te keren. Hij kocht 3000 aandelen Gemalto. Geen indrukwekkend aantal. Piou had er al 273.000. Maar het is een (heel klein) positief signaal en de koers steeg daarna.

Ook bij OCI zagen we flinke insider bewegingen. CEO Nassef Onsi Sawaris kocht in de hectische periode van begin oktober voor Eur 10 miljoen aan eigen aandelen. Nu had hij er al genoeg. Deze aandelen zijn in een paar weken tijd gemiddeld 17% gestegen. De cijfers van OCI zijn nog niet gepubliceerd, maar deze aankopen geven aan dat de kans op een winstwaarschuwing klein zijn.
Een laatste vermeldenswaardige aankoop is die van Jan Kees de Jager. Hij
kocht 30.000 aandelen KPN. Nu is dat voor meneer de Jager waarschijnlijk ook een bescheiden bedrag, maar aan de andere kant, morgen wordt hij pas echt CFO bij KPN.

Volgens mijn eigen statistieken is er in 2013 per saldo (aankopen min verkopen) door insiders voor 28 miljoen euro verkocht. Deze aandelen zouden nu 8 miljoen minder waard zijn. Een prachtig rendement dus. Ook voor 2014 zijn er gelijksoortige cijfers. Dit jaar is er per saldo 33 miljoen verkocht. Deze aandelen zijn tegen de huidige koersen 18 miljoen in waarde gedaald. Daarvan kwam het grootste gedeelte dus op conto van meneer Kramer. Maar ook hier lijken insiders uitermate goed te kunnen timen, 47 van de 53 insider transacties waren winstgevend.

Deze data geven des te meer het nut van de wetgeving betreffende insiders buying of selling aan. Deze personen weten meer dan u en ik, het zijn niet voor niets insiders. Aan u de keuze of u deze informatie gaat gebruiken. Bij ons is het in ieder geval een belangrijke factor.  

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

31 Oct 2014, 12:00

Miljoenenjacht als beleggingsles

Zondag is alweer de laatste aflevering van de Postcodeloterij Miljoenenjacht van dit seizoen. Het is een van de favoriete programma’s op de zondagavond van mijn kinderen. Niet dat wij loten hebben. Ik hou niet van het marketingtrucje achter de Postcodeloterij. Veel mensen doen mee uit angst dat de hele straat een fortuin krijgt en zij niet. Mocht dat bij mij zo zijn, dan gun ik het ze van harte. Ik heb me er dus van te voren al emotioneel tegen gewapend, mocht het me overkomen. Ik kan er ook slecht tegen dat het bedrijf achter de Postcodeloterij belachelijk veel verdient onder de vlag van het steunen van het goede doel. Volgens het NRC is er de afgelopen 25 jaar Eur 277 miljoen van de loterijen naar Novomedia gestroomd. Dat is geen strijkstok meer, dat is een strijkbalk. En natuurlijk koopt een echte belegger geen lot, want het is een investering met een gemiddeld negatief rendement . De Staatsloterij heeft een gemiddeld negatief rendement van 35%. Op de goede doelen loterijen maakt u gemiddeld een 65% verlies. Dat doet geen enkele echte belegger toch? Nou, tegenwoordig wel. Ook korte Nederlandse staatsobligaties hebben ook een negatief rendement. Maar het voordeel van een lot is dat u de prettige gedachte erbij krijgt dat u een (hele, hele) kleine kans heeft om miljonair te worden.

Mijn dochter vertelde me dat ze voelde dat er een laag cijfer aan kwam. Ik vertelde dat dat natuurlijk onzin is. Vervolgens kreeg ze gelijk en de drie keer daarna ook. Het blijft simpele statistiek. Ik zie dat fenomeen ook vaak bij beleggers. Ze denken dat een koers gaat stijgen of dalen. Zonder dat er een fundamentele gedachte achter zit. Dat voelen ze dan gewoon.
Daarnaast is het prachtig om de biedingen van de bank te zien. In de eerste rondes zijn biedingen procentueel zeer laag. Iemand die volledig risico indifferent is, zou sowieso door gaan tot ergens in de laatste rondes. Dan zijn de biedingen van de bank het hoogst. Maar met de miljoenen in het zicht zijn de meeste deelnemers niet bezig met statistiek. Ze denken eraan hoe ze straks op straat worden aangesproken als ze miljoenen hebben laten lopen of juist hebben gewonnen. Dit zijn emoties die een grote rol spelen in het beslissingsproces.
En zo is deze spel quiz een prachtig leerspel over hoe je met je emoties om moet gaan als er flinke winsten of verliezen op het spel staan. Als u weer eens Miljoenenjacht voorbij ziet schuiven, probeert u dan deze show een anders te bekijken. Redeneer in kansen en opbrengsten. Zoek bij u zelf de ratio en de emotie. En kijk wat u fout heeft gedaan. Zo programmeert u uw zelf voor, voor het echte werk, de beurs.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

24 Oct 2014, 12:00

Koersexplosie Imtech voor in de boekjes

Met veel plezier heb ik gekeken naar de beurshandel in Imtech vorige week. Wie nu nog met droge beweert dat de beurs efficiënt is, moet dit voorbeeld nog maar eens goed onder de loep nemen. 8 oktober was Imtech eur 146 miljoen waard. Dan wordt er door aandeelhouders eur 600 miljoen in gestopt en plotsklaps was het bedrijf gisteren op een bepaald moment Eur 15 miljard waard, een paar miljard meer dan bijvoorbeeld Ahold. Ergo, een wonderbaarlijke waardevermeerdering van ruim eur 14 miljard in één beursdag. Het verhaal van de vissen en de broden uit de Bijbel is er niets bij. Mocht u per ongeluk het advies van Imtech hebben opgevolgd in de eerder column over Imtech om de bloempjes langs de afgrond te plukken, dan bent u nu een blije belegger, als u tenminste vorige week de aandelen heeft verkocht. Maar dit is meer geluk dan wijsheid, eigenlijk alleen maar geluk. Overigens bezit u dan nog wel de claims, die niet met de exploderende aandelenkoers zijn meegegaan.

Ik denk dat deze koersexplosie vooral veroorzaakt wordt door het indekken van shortposities in Imtech. Op 8 oktober bedroeg deze shortpositie nog 4,8% van het totale uitstaande aandelenkapitaal. Nu kunnen de hedgefondsen gewoon de claims kopen en de aandelen Imtech tegen 1 cent inkopen. Maar dan kunnen ze de aandelen pas over een paar weken leveren. De risicoafdelingen van de banken zullen eisen dat deze aandelen worden geleverd. En dus moeten ze kopen. Hoe belachelijk de waardering van het bedrijf ook is. Er zal daar redelijke paniek zijn uitgebroken.

Toch komen dit soort bizarre situaties wel vaker voor. Bij Allied Irish, een Ierse bank die ten tijde van Ierse bankencrisis door de Ierse overheid is gered, zien we het zelfde. Om de bank te redden werden er extreem veel nieuwe aandelen uitgegeven. De Ierse bank is nu voor 98% in handen van de Ierse overheid. De koers staat op Eur 0,10. Dat geeft een beurswaarde van eur 56 miljard (anderhalf keer Deutsche Bank of ING) en een waardering van 5 maal de boekwaarde. Dat is vrij belachelijk, maar het staat er wel al een paar jaar.  Maar geen hedgefonds die er short op kan gaan, omdat van de 523 miljard uitstaande aandelen er slechts 7 miljard vrij verhandelbaar zijn. Dat zal bij Imtech niet gebeuren. De shortsqueeze van de hedgefondsen is snel afgelopen.  Op 23 oktober zullen de rights worden omgezet in gewone aandelen en komen er 60 miljard aandelen de beurs op. Vraag en aanbod komen dan weer in evenwicht. De koers zal dan weer snel richting de één á twee cent gaan. En dan is het sprookje weer voorbij. Imtech blij, aandeelhouders blij, hedgefondsen niet. En ik ben ook blij, want dit is toch wel het mooiste voorbeeld dat de markt niet efficiënt is, tenminste niet altijd.  

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

17 Oct 2014, 12:00

Vrouwen kosten geld

Meer vrouwen in  de top is een politiek correct thema. Wie is er niet voor? Maar uit naam van politieke correctheid worden vaak kritiek en harde cijfers overboord gegooid. Een doodzonde. Een triest voorbeeld is de discussie over Zwarte Piet. Heerlijk politiek correct, want ben je tegen Zwarte Piet dan je ben dan tegen discriminatie. Maar intussen zorgt deze discussie eerder voor meer dan voor minder discriminatie. 
Persoonlijk ben ik een voorstander voor meer vrouwen in het topmanagement. Ik denk dat een evenwichtig gezelschap betere beslissingen maakt. Maar het domweg opleggen van vrouwenquota werkt niet.  In een eerdere column schreef ik al eens dat uit onderzoek bleek dat door de quota in Noorwegen meer vrouwen in de top kwamen. Maar deze dames waren zo onervaren en hadden zulke verkeerde eigenschappen, dat Noorse bedrijven juist meer en foute risico’s namen.

Deze week kwam er een rapport van Credit Suisse uit. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat bedrijven met vrouwen in het bestuur het koersmatig aanmerkelijk beter deden. Dat  klinkt als een mooie bron voor extra rendement.  Dus ben ik het voor Nederland gaan uitrekenen. Ik ken namelijk de meeste vrouwelijke topmanagers wel. Daar zitten hele goede, en naar mijn bescheiden en subjectieve mening is dat zelfs de meerderheid, maar er zitten ook hele slechte bij. Sommige vrouwelijke topmanagers  kunnen slecht tegen kritiek en vertonen sterk haantjes gedrag. Daarom heb ik een Nederlandse “vrouwen eerst” index gemaakt. Ik heb de performance sinds 2005 berekend van alle AEX/AMX bedrijven waar een vrouw CEO of CFO was. De conclusie is teleurstellend. Bij  zeven van de acht bedrijven met vrouwen aan het stuur heeft u als belegger geld verloren. Alleen met Wolters Kluwer heeft u geld verdiend, maar dat is vooral het gevolg van sectorbewegingen.  Binnen de sector is Wolters Kluwer qua koers en qua winst namelijk sterk achtergebleven bij concurrent Reed Elsevier. Als u in deze “vrouwen eerst” index had belegd heeft u sinds 2005 slechts 2% verdiend, tegenover  een 67% winst voor de AEX. De index loopt vanaf 2005, dus de wanprestaties van mevrouw Nina Brink vallen buiten deze berekening. Mevrouw Lombard, voormalig CEO van TNT, zit er wel in. Zij heeft bij TNT eerst alles in het honderd laten lopen en toen het bod van UPS nog liep, verliet zij als eerste het zinkende schip. Zelfs inclusief het UPS bod was de koers van TNT onder haar bestuur gedaald.

De Nederlandse data geven aan dat vrouwen aan het stuur beleggers geld heeft gekost. Ik verwacht dat in de toekomst wel zal veranderen.  Daarom blijf ik ondanks deze belabberde resultaten in Nederland een voorstander van een betere verdeling tussen mannen en vrouwen in het topmanagement. Maar blijf altijd kritisch en gooi de feiten niet overboord uit naam van misplaatste politieke correctheid.

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

10 Oct 2014, 12:00

AirFrankrijk

Met enige verbazing heb ik naar de stakingsacties bij Air France gekeken. De uitbreiding van Transavia was de oplossing voor AirFrance’ grootste probleem, hun marktpositie. Immers aan de onderkant verliest AirFrance-KLM het van er de prijsvechters als Ryanair en andere budgetmaatschappijen.  Aan de bovenkant van de markt zijn er de kwaliteitsmaatschappijen uit het Verre Oosten. En de laatste jaren zijn de maatschappijen uit het Midden Oosten in opkomst. Deze bieden een gelijke kwaliteit, maar voor een lagere ticketprijs. Daarmee zijn de merken AirFrance en KLM ergens stuck in the middle. Logischerwijs heeft AirFrance-KLM de afgelopen jaren niet of nauwelijks winst gemaakt, waar concurrenten dat wel deden. In mijn bescheiden marketing optiek zie ik het merk Transavia als een low cost airline, maar met een opmerkelijk vriendelijk imago. Wel goedkoop, maar je heb niet het idee dat je wordt opgelicht zoals bij de echte low cost airlines. Dus ideaal om dit merk uit te bouwen. Maar dat pikten de Franse piloten dus niet. Ze beseffen niet hoe groot de problemen van AirFrance zijn. Het aandeel AirFrance blijft flink achter bij de concurrentie en datzelfde geldt voor de winstgevendheid. Een belegger moet altijd nadenken waarom een klant voor het bedrijf zou kiezen. Bij AirFrance en KLM zou ik het niet weten. Maar dat interesseert de piloten allemaal niet. Ze denken alleen maar aan hun luxe arbeidsvoorwaarden tot aan hun pensioen. Na hun de zondvloed.

En hier ontmoet micro macro. AirFrance lijkt in veel aspecten op heel Frankrijk, vasthoudend aan oude waarden, ook als de wereld om je heen verandert. Maar als je in een veranderende wereld niet hervormt, wordt het voor je gedaan. In landen als Ierland, Griekenland en Spanje waren de problemen veel groter en dus de noodzaak tot hervormen ook veel groter. De te ver gestegen loonkosten zijn daar voor een belangrijk deel genormaliseerd. Dat is een ongelofelijk pijnlijk maar noodzakelijk proces. Hoe zou u zich voelen als u 30% salaris moet inleveren? Maar Nederland heeft het hervormingsproces al in de jaren ’80 ondergaan. Wij waren het land van de Dutch Disease. Duitsland in de jaren ’90. Dat was toen de zieke man van Europa. En ook daar is de arbeidsmarkt hervormt.

Het zal nog slechter gaan met Frankrijk de komende tijd. De vraag is wanneer het besef komt dat men zich moet aanpassen aan de nieuwe realiteit. Misschien moet de crisis eerst groter worden.  Dat lukt de Fransen wel. Ze lijken er alles aan te doen om de crisis daadwerkelijk te vergroten. Let wel, ook voor ons is dat een probleem. Frankrijk is immers in economisch opzicht het tweede land in Euroland. Maar zolang het land niet beseft dat het een probleem heeft, zullen ze het niet oplossen. De wal keert het schip vanzelf of in dit geval de landingsbaan het vliegtuig.

 Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

3 Oct 2014, 12:00

Dikke vingers

Afgelopen week mocht ik voor radio en tv een verklaring geven voor de extreme koersstijging van ING in de slotveiling afgelopen vrijdag. Plotsklaps zat er 4% op de koers. Dat betekent dat ING in één tik EUR 2 miljard meer waard werd. Op maandagochtend was de hele EUR 2 miljard koerswinst weer net zo snel verdampt als het was gekomen. Mijn verklaring was dat het waarschijnlijk een zogenaamde ”fat finger” is geweest. Een fat vinger staat voor een handelaar die per ongeluk een verkeerd getal bij zijn order heeft ingevuld. Een andere verklaring zou zijn dat ING met ingang van maandag met een flink gewicht in een tweetal STOXX Banken indices kwam. Voorheen viel ING nog onder diversified financials. Nu ze afscheid hebben genomen van Nationale Nederlanden, is ING een pure bank geworden. Al de samengebalde vraag van indexfondsen zou hebben gezorgd voor deze koersexplosie op het slot. Als u er even over nadenkt, kan dit de verklaring voor de stijging niet zijn. Immers als je in de ene sector index wordt toegevoegd, wordt je uit een andere sector verwijderd. Op Twitter gingen er ook veel geruchten over een andere AEX-weging. Maar ik heb alle Euronext berichten die dag gezien en daar zat geen onverwachte AEX wijziging bij. Dat was dus ook geen verklaring.

Ik vond het een logische en snelle analyse van me zelf. Maar vlak na het tv optreden kreeg ik een telefoontje van de afdeling Investor Relations van ING. Ik had het toch bij het verkeerde eind. Het kon geen fat finger zijn, omdat er op het slot honderden transacties waren. Daar heeft hij een punt. Het zou hooguit een “fat ass” kunnen zijn, van iemand die tijdens de vrijdagmiddagborrel op het toetsenbord is gaan zitten. Maar logischer is dat de banken index veel populairder is dan de diversified financials index. En inderdaad, uit nader onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat bij Ishares er EUR 337 miljoen in de banken ETF belegd is en slechts EUR 25 miljoen in die met de diversified financials. Met de banken ETF kun je bijvoorbeeld anticiperen op de positieve bijeffecten van een ruimer monetair beleid. De index diversfied financials is meer een vuilnisbelt van alles wat niet duidelijk te classificeren is.

Wat kunnen we hiervan leren?
1. De impact van passieve beleggingsfondsen wordt steeds groter. En als je daar goed op anticipeert, kun je daar goed geld aan verdienen.
2. Mijn analyse was wel goed maar niet volledig. Als ik verder had doorgegraven, had ik dat kunnen weten.
3. De afdeling IR van ING is erg scherp. Daar kan menig ander bedrijf nog wat van leren.
4. Ik meld met veel plezier deze fout. Dat zal wel ten koste van mijn ego gaan. Maar ego zit je bij het beleggen toch alleen maar in de weg.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

26 Sep 2014, 12:00

When Charlie speaks

Deze week stond er een interview in de Wall Street Journal met Charlie Munger, Warren Buffett’s compagnon bij Berkshire Hathaway. Meestal staan Warren Buffett’s uitspraken in de media, daarom was ik erg geïnteresseerd in wat Charlie Munger had te zeggen. In het interview stonden nogal wat boude uitspraken. Omdat er een kans is dat u het interview niet heeft gelezen, zal ik de belangrijkste boodschappen hier aanhalen.
Als eerste vertelt hij over Warren Buffett’s adoratie van Benjamin Graham. Zelf noem ik Benjamin Graham altijd s’werelds eerste beleggingsanalist. En hij was tevens de inspirator en leraar van Buffett. Onder analisten wordt de naam van Graham met veel respect uitgesproken. Iedere serieuze analist heeft wel de klassieker Security Analysis op zijn nachtkastje staan. Ik overigens ook. Toegegeven het is een bijzonder saai boek. Munger zegt dat Graham als belegger nog veel te leren had. Graham’s ideeën waren gevormd door the Great Crash, die hem bijna vernietigde. Daarom bleef hij altijd bang voor wat Mr. Market kan doen. Benjamin Graham was daarom bij lange na niet zo’n goede belegger als Buffett, of als hijzelf. Valse bescheidenheid, daar doet meneer Munger dus niet aan. Graham’s strategie was aandelen kopen als het oprapen van sigarenpeuken. Dat soort aandelen waren net als sigarenpeuken eigenlijk nog een hoop waard. En op een dag kwam er wel iemand langs die er een leuk bedrag voor bood. Munger zegt dat je de rotzooi beter kan laten liggen en beter in kwaliteitsbedrijven kan beleggen. Als pleister op de wonden zegt Munger wel dat Graham een van de weinige intellectuelen in de effectenwereld was, misschien wel de enige in zijn tijd.
Over de briljante belegging in financials door Berkshire Hathaway in het voorjaar van 2009 vertelde Munger dat het simpelweg een combinatie van competentie en gezond verstand was. Gewoon even nadenken over de onderwaardering en dan het lef hebben om er in te stappen. Maar hij snapt tegelijkertijd ook wel dat andere beleggers deze risicovolle belegging niet durfden te maken.
Over het harde ingrijpen en een flink aantal ontslagen bij sommige bedrijven is hij meelevend, maar hard. Bij kostenbesparingsprogramma’s worden de rijken rijker en veel werknemers ontslagen. Maar ze zouden de wereld er geen plezier mee doen, om meer mensen in dienst te hebben dan er nodig zijn. Per saldo is de maatschappij beter af met efficiënte bedrijven.

Overigens wordt ook een kijkje gegeven in het indrukwekkend dagschema van de 90-jarige. Menig veertiger zou er erg moe van worden. Per saldo heerlijk en leerzaam om de woorden van de zakelijke wederhelft van Buffett te lezen. En je snapt gelijk waarom de twee heren al zolang zo goed kunnen samenwerken.

Mocht u zelf het hele interview willen lezen, dan kan dat hier.

Corné van Zeijl is Portfoliomanager Nederlandse aandelen bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

19 Sep 2014, 12:00

Valuta wervelwinden

In de valutawereld is het onrustig. De Amerikaanse dollar laat eindelijk de lang verwachte stijging zien. Beleggers denken dat Draghi nu echt aan monetaire verruiming gaat doen. Zijn uitspraken zorgden voor een flinke beweging in the greenback. Een paar maanden geleden stond de dollar nog op 1,40, nu al op 1,29. Maar ook het Britse pond is aan het bewegen. Beleggers houden niet van valuta’s waar de onderliggende landen uitelkaar gaan.

Die sterke dollar is een groot voordeel voor de Europese economie. ECB lid Benoît Cœuré vertelde in de Spaanse krant Cinco Dias dat de ECB erg is geschrokken van de plotselinge sterke terugval in de economische groeivooruitzichten. Die sterke dollar komt dus erg goed uit, want een van de oorzaken van de zwakke groei lag juist in de sterke euro. Nu deze valutaire tegenwind is gedraaid in meewind zal het zeker de economische vooruitzichten voor 2015 helpen. Maar ook voor de winstontwikkeling van bedrijven is het goed. Ik heb bijvoorbeeld de eerste winstupgrades voor Ahold al voorbij zien komen. Dat gaan we nog veel meer zien. Andere voorbeelden van bedrijven die erg dollar gevoelig zijn, zijn AEGON, Shell, SBMO, Ahold, Wolters Kluwer, Reed Elsevier, Unilever, Randstad, Fugro en Vopak.

Ook de ontwikkelingen in de UK zijn enorm interessant. Ondanks alle media-aandacht, is de reactie van het Britse pond versus de euro eigenlijk nog relatief beperkt. Maar ik ben benieuwd wat er gaat gebeuren als de Schotten echt beslissen om uit Verenigd Koninkrijk te vertrekken. Denkt u eens aan het grote aantal vraagstukken dan ontstaan; zoals wat te doen met het leger, de munteenheid, deelname aan de EU, verdeling van de staatsschuld, et cetera.
De gevestigde machten trekken nu ook ten strijde tegen een mogelijkse afsplitsing van Schotland. De Bank of England zegt dat de Schotten het Britse pond niet mogen gebruiken. Oliemaatschappij BP waarschuwt de Schotten om niet te optimistisch te zijn over de olieopbrengsten uit de Noordzee. En dan niet te vergeten alle politieke leiders die uit Londen afreizen naar het hoge Noorden om de Schotten over te halen om vooral United te blijven.

Qua politieke strategie weet ik niet of het verstandig is om op het laatste moment met zulke harde woorden te waarschuwen. Dat zou wel eens tegengesteld kunnen werken. Immers hoe harder de andere kant (de Engelsen) schreeuwt, des te meer de Schotse bevolking juist het idee krijgt dat het blijkbaar voor de Schotten erg gunstig is om uit de UK te stappen. Voorlopig is de daling van het pond nog bescheiden. Maar laten we eerst de stemming van 18 september afwachten. Als daarna hopelijk de rust weer is teruggekeerd, kunnen we gaan genieten van die dollar meewind. Tot die tijd zullen beleggers deze onzekerheid toch even in hun beleggingsbeslissing meenemen.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

12 Sep 2014, 12:00

To capex or not to capex

Een recent onderzoek van Merril Lynch onder beleggers gaf aan dat ze graag willen dat bedrijven weer gaan investeren. Analisten hebben het dan over capex, wat staat voor kapitaalsinvesteringen. De andere keuzes zoals het verbeteren van de balans of het teruggeven aan aandeelhouders door middel van hoger dividend of inkoop van eigen aandelen vindt men tegenwoordig minder interessant. In een ander onderzoek onder CEO's en CFO's blijkt dat ook zij weer graag willen investeren. Op zichzelf een goed idee, want die investeringen zijn belangrijk voor de economische groei en voor het lange termijn voortbestaan van de bedrijven zelf.

Als belegger is het echter zaak juist voorzichtig te worden als bedrijven met grootste investeringsplannen komen. Als eerste omdat het rendement op nieuwe investeringen altijd erg onzeker is. Maar dat hoort bij het ondernemen. Belangrijker is dat die investeringen de eerste jaren flink op de winsten drukken, door extra afschrijvingen, opstartkosten, opstartproblemen en hogere interestlasten. Daardoor blijven de winsten en ook de koersen van de bedrijven met grote investeringsplannen de eerste jaren achter bij de rest van de beurs. Natuurlijk zijn investeringen cruciaal voor het overleven op lange termijn. Maar de meeste beleggers hebben nu eenmaal een korte termijn blik. Zaak is natuurlijk wel om die aandelen weer op te pikken als die grote afstraffing achter de rug is.

Royal Dutch is een mooi voorbeeld. In de afgelopen jaren is er heel veel geïnvesteerd om nieuwe oliebronnen aan te boren. Daardoor stond de vrije cashflow flink onder druk. De balans van Royal Dutch kon dat makkelijk hebben, maar meer en meer beleggers maakten zich toch zorgen. Het aandeel liet dan ook in 2013 een zwakke performance zien. Toen de nieuwe CEO het stuur overnam en deze investeringen kritisch tegen het licht hield ging het aandeel pas weer lopen. Dan blijft natuurlijk wel de vraag hoe het bedrijf op lange termijn aan zijn olieproductie moet komen. Mijn taak als belegger is om de aandelen te kiezen die het hardst in waarde stijgen en dan zijn investeringsplannen een belangrijke factor.

Google is een ander voorbeeld. Daar werden enorme bedragen geïnvesteerd in projecten die we toen nog erg raar vonden, zoals Google Maps. In de zes jaar daarna heeft u nauwelijks wat met het aandeel verdiend. Maar pas toen de winsten uit deze investeringen kwamen ging de koers lopen. Het mooiste rendement met Google heeft u dan ook pas de afgelopen 2 jaar gemaakt, (afgezien van de periode vlak na de beursintroductie).

De vraag to capex or not to capex is makkelijk te beantwoorden. In economisch en lange termijn bedrijfsperspectief is het antwoord een volmondig ja. Maar ik raad beleggers pas aan ja te zeggen als alle negatieve effecten al in de koers verwerkt zitten. En dat duurt meestal wel even.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

22 Aug 2014, 00:00

Winsten en inflatie

Vorige week schreef ik over de lange termijn winst groei van Europese bedrijven. Die bedroeg 3,6% over de afgelopen 25 jaar. Dat is een mooi resultaat waar al die topmanagers ook een mooi topsalaris voor mogen ontvangen. Echter een flink gedeelte van die winstgroei komt vanzelf aanwaaien door middel van inflatie. Die bedroeg in Europa over deze periode 2,4%. Bij een inflatie van 2,4% gaat de omzet met 2,4% omhoog en stijgen de kosten ook 2,4%. En zo hou je dus vanzelf 2,4% meer winst over. Tenminste als de marktpositie van het bedrijf zodanig is dat men die hogere kosten ook daadwerkelijk kan doorberekenen. Dit is de voornaamste reden waarom aandelen zo'n goede bescherming tegen inflatie zijn. Een mooi voorbeeld is het Imara beleggingsfonds dat alleen maar in Zimbabwaanse aandelen belegt. Je vraagt je af waarom iemand dat zou willen, maar goed. De winsten van de Zimbabwaanse bedrijven konden heel aardig de inflatie van een paar miljoen procent bijhouden. En daardoor bleven ook de aandelenkoersen de inflatie voor. Ondanks de extreme geldontwaarding van de Zimbabwaanse dollar, zou u als Euro-belegger in de afgelopen vijf jaar toch nog een dikke 20% hebben verdiend. Slechts iets minder dan de AEX.

Als u een bescherming tegen inflatie zoekt, bent u dus bij aandelen aan het juiste adres. Echter deze redenering gaat niet altijd op. Een duidelijk voorbeeld was de jaren zeventig. Er was toen een flinke inflatie, maar toch stonden de winsten onder druk. Dat kwam doordat de lonen harder stegen dan de inflatie. Iets dergelijks hebben we in de afgelopen jaren ook in de Emerging Markets gezien en verklaart ook gelijk waarom de winstgroei sterk achter bleef bij de enorme economische groei. In het gevecht tussen arbeid en kapitaal, was arbeid aan de winnende hand. Als de lonen harder stijgen dan de inflatie heeft dat een negatief effect op de onderliggende winsten. Naast lonen en inflatie is productiviteit een derde factor. Simpelweg, het is niet erg als de lonen harder stijgen dan de inflatie, als werknemers maar harder werken of productiever zijn. Opvallend genoeg laat een recent onderzoek van UBS zien dat de productiviteitsgroei in de USA een stuk lager is dan in Europa. 1,4% versus 2,1% sinds 2000. Ik zou juist het tegenovergesteld beeld hebben verwacht. In die zelfde periode zijn de loonkosten per eenheid product in de USA gemiddeld 1,3% gedaald, in Europa met 0,7%. Maar beleggen is vooruitzien. Nu de werkeloosheid met name in de USA steeds verder daalt, verschuift het krachtenveld richting de factor arbeid. Hoe lager de werkeloosheid, hoe groter de onderhandelingskracht van de werknemers, hoe groter de kans dat lonen harder gaan stijgen. En dat zou wel een de bottleneck voor verdere winstgroei kunnen worden. En zo heeft ieder voordeel zijn nadeel.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

15 Aug 2014, 00:00

Goed nieuws is slecht nieuws

Normaal gesproken letten beleggers niet zo op de economische groeicijfers. Het zijn maar kwartaalcijfers en ze kijken vooral terug in de tijd. Deze week waren de Amerikaanse GDP cijfers echter groot nieuws. Dat kwam door een aantal redenen. Ten eerste waren de uitslagen nogal groot. Het groeicijfer van het eerste kwartaal werd naar boven bijgesteld van -2,9% naar -2,1%. Er werd nogal wat ophef over de zwakke groei gemaakt en nu valt het dus flink wat mee. Daarnaast bleek de groei in het tweede kwartaal 4,0% te zijn in plaats van de verwachte 3,0%. Oftewel per saldo is de economie 1,8% meer gegroeid dan we eerder hadden gedacht. Het past in het plaatje van andere optimistische geluiden over de economie.

Om een verdere bevestiging van de aantrekkende groei te krijgen, kijken we vandaag naar de verwachtingen van de Amerikaanse inkopers en natuurlijk de cijfers over de arbeidsmarkt. Op het moment van schrijven weet ik deze natuurlijk nog niet. Ik weet wel dat deze cijfers door de FED op een goudschaaltje gewogen zullen worden. Mevrouw Yellen is niet voor niets een arbeidseconoom. Hoe beter het met de economie gaat, hoe sterker de factor arbeid zal worden. Dat betekent hogere loonkosten. Het negatieve effect daarvan zal groter zijn dan het positieve effect van de hogere economische groei. En hogere economische groei betekent ook dat de FED eerder de rente zal verhogen. En laten we wel wezen een economie die 4% groeit, heeft geen stimulering nodig. Ook de FED zelf zei deze week na de FOMC meeting al dat de economische activiteit in juni duidelijk herstelde.

De Amerikaanse obligatiemarkt reageerde als door een bij gestoken. De rente op Amerikaanse obligaties steeg maar liefst met 0,06%. Dat lijkt niets, voor obligatiebeleggers is dat echter een stevige beweging. De huidige extreem lage US rente is een belangrijke steunpilaar onder de hoge waardering van aandelen. Als deze steunpilaar weg valt, wordt het moeilijk de huidige waarderingen nog te rechtvaardigen.

Overigens mocht de rente in de USA daadwerkelijk gaan stijgen, dan kan het aandeel AEGON als een van de weinige aandelen enige bescherming bieden. De relatieve performance van AEGON loopt bijna een-op-een met de Amerikaanse rente. Logisch, een verzekeraar verdient vooral met inkomsten uit beleggingen. Hoe hoger de rente, hoe meer inkomsten.

Overigens wil ik op deze plaats ook gelijk mijn excuses maken. Vorige week meldde ik u dat er bij TNT Express nog geen nieuwe CFO bekend was gemaakt. Dat was niet juist. De nieuwe CFO Maarten de Vries was al op 22 april aangekondigd. Het geeft overigens wel gelijk aan dat communicatie van TNT inderdaad moeizaam is. De meeste bedrijven zouden à la minute aan de lijn hangen…. en terecht. Bij TNT bleef het stil, wat toch weer aangeeft dat TNT wat moeite met communiceren heeft.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

7 Aug 2014, 00:00

Studenten leningen, de volgende bubbel?

Ik las een artikel over een Amerikaanse studente op een dansschool. Ze was 26 jaar en had en studieschuld van U$ 86.000. Het lukte niet zo om werk te vinden en maakte zich zorgen over de afbetaling. Dit soort artikelen roept een hoop vragen op. Het pas zes jaar geleden dat de hypothekenbubbel in de USA barstte. En dat doet nog steeds pijn. Kredietbubbels ontstaan zo nu en dan. Dat wordt vooral veroorzaakt door massa hysterie. Eerst loopt iedereen elkaar gek te maken en als de bubbel klapt staat iedereen elkaar aan te wijzen wie de schuldigen zijn. En ook wij Nederlanders hebben onszelf met onze torenhoge hypotheekschulden elkaar gek gemaakt. Ik laat vaak in mijn presentaties een gravure uit 1875 zien. Daarin staan de manieren om rijk en om arm te worden. Al die manier gaan nog steeds op. De manier om arm te worden is het najagen van de volgende bubbel. Bij een van die bubbels staat overmatig krediet. U bent wellicht ook geïnteresseerd welke tips deze gravure geeft om rijk te worden. Dat is hard werken, hard leren en conservatief investeren. Deze wijzen lessen gaan al bijna anderhalf millennium op en zullen nog wel zo'n periode mee gaan. Of zoals Albert Einstein al zei "Twee dingen zijn oneindig, het universum en menselijke domheid. Maar van het universum weet ik het nog niet helemaal zeker." Dat er weer een periode van overmatig krediet zou komen stond dus eigenlijk al bij voorbaat vast. Alleen dat het zo snel weer terug zou komen, dat verbaast mij. In de afgelopen 10 jaar is het bedrag aan uitstaande studentenleningen ver-vier-voudigd tot een bedrag van U$ 1 triljoen (dat is dus U$ 1000 miljard). 10% van de Amerikanen heeft een studentenlening en helemaal schokkend is dat ruim 5% van de studentenleningen uitstaat bij 60 jarigen en ouder. Je leven lang doorleren is een goed motto, maar dit lijkt me niet gezond.

Deze studenten hebben moeite om hun leningen af te lossen. Het percentage slechte leningen loopt snel op. Volgens Morgan Stanley heeft nu al 12% van de afgestudeerden een betalingsachterstand van meer dan drie maanden. Deze ex-studenten kunnen daardoor moeilijker aan andere leningen kunnen komen, zoals een autolening of een hypotheek. En dat zal de toekomstige groei gaan drukken. Natuurlijk moet een jong iemand vooral in zich zelf investeren. Maar ook hier slaat de massa hysterie weer toe en wordt er over een paar jaar weer naar elkaar gewezen hoe dit heeft kunnen gebeuren. Wel moet u beseffen dat u die triljoen aan studieschuld moet vergelijken met een totale consumentenschuld van U$ 13 triljoen. Maar ja die hadden een huis als onderpand. Wat zou u liever als onderpand voor een lening hebben, een huis of een dansdiploma?

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

27 Jun 2014, 00:00

Carney in the kolenmijn

De nieuwe baas van de Bank of England heeft gesproken en hoe. Vorige week vertelde Mark Carney dat een renteverhoging dichterbij was dan de markt dacht. Deze mededeling heeft weinig attentie in de algemene media gekregen. Maar eigenlijk is het groot nieuws. Het geeft namelijk aan dat de eerste grote centrale bank de geldkraan wat eerder gaat dicht draaien. Op de beurzen had het wel effect. De 2 jaars rente in de UK vloog van 0,7 naar 0,9%. Even ter vergelijking, de Nederlandse staat leent voor deze periode tegen nog geen 0,1% per jaar. Vooral was het extra spannend wat de FED zou zeggen. Het viel niet mee om gedurende de wedstrijd Nederland – Australië de afstandsbediening te pakken te krijgen en te switchen naar CNBC. Maar ja, zeg nu zelf welke wedstrijd was spannender? De kangoeroes tegen de leeuwen of de duiven (de voorstanders van een ruim monetair beleid) tegen de haviken (de voorstanders voor een streng beleid) binnen de FED. Natuurlijk heb ik gewoon voetbal gekeken en de voetbalwedstrijd was spannender.

Maar na afloop van de FED meeting bleek duidelijk dat de duiven daar voorlopig nog aan de winnende hand zijn. Dat zal niet eeuwig duren. De beurzen hebben in de afgelopen jaren genoten van het ruime monetaire beleid. Als de monetaire teugels weer worden aangetrokken, zal de rente waarschijnlijk gaan stijgen. Hoewel dat natuurlijk nooit zeker is. Dat bleek wel dit jaar. Iedereen en dan ook letterlijk iedereen had gedacht dat de rente wel zeker moest stijgen als de FED minder obligaties zou aankopen. Wat iedereen denkt komt vaak niet uit. Ondanks de tapering aankondiging daalde de 10 jaars rente van 3,0% naar 2,6%. Dat is natuurlijk wel fijn voor obligatiehouders, maar ook voor aandelen. Hoe lager de rente, hoe eerder men in aandelen zal beleggen. Niet voor niets is er een bijna een-op-een relatie tussen de balans van de FED en de koers/winst verhouding van de Amerikaanse beurs. In de afgelopen twee jaar is de waardering gestegen van 12,5 naar 15,5 maal de verwachte winst. Erg leuk als u aandelen heeft. Maar een hogere waardering is altijd maar tijdelijk. Voor de echt langere termijn heeft u er niets aan. Voor waarderingen geldt what goes up must go down. Nu zult u zeggen dat wij gelukkig in Europa net een fase van ruim monetair beleid zijn ingegaan. Maar de waarderingen in Europa zijn gewoon met die in de USA mee opgelopen. Dus die vlieger gaat niet op.

De uitspraken van Canary zijn als die van de kanarie in de kolenmijn. Maar de kanarie van de FED bleef rustig doorfluiten. Het ruime montaire beleid is pas voorbij als the FED canary dies. Maar voorbij gaat het.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

20 Jun 2014, 00:00

Ahold krijgt op zijn Donders

Mijn familie is een goede indicator voor sommige trends op consumentengebied. De Roy Donders pakken zijn geliefd, het Heineken shirt alleen bij de oudste zoon. En naar de Ahold hamsters wordt niet omgekeken. Jumbo pakte ongelofelijk uit met de Roy Donders juichpak reclame. Daar is een enorm reclamebudget tegen aangesmeten. Maar daar kreeg men volgens zeggen dan ook een kerstomzet voor terug. De consument geeft zijn euro maar een keer uit, dus gaat dit grotendeels ten koste van marktleider Ahold. Alle commotie omtrent de pakken zijn alleen maar goed voor de omzet. Sommige mensen klagen over het gebrek aan smaak en kwaliteit van Roy Donders. Persoonlijk ben ik het daar niet mee eens. U zult mij niet in een juichpak zien lopen, maar Roy weet heel goed wat zijn klanten willen. Daar kan menig retailer nog wat van leren. En over smaak valt niet te twisten, toch?

Nu gaat het WK ook weer voorbij. Maar Jumbo's juichpakkenactie is tekenend voor de hernieuwde kracht van Jumbo. Vorig jaar zuchtte het nog onder een enorme schuldenlast. Nu deze last is genormaliseerd is er een sterke concurrent tevoorschijn gekomen. Daarom heeft Ahold het in Nederland moeilijk. In Nederland zit men in een squeeze tussen Lidl aan de onderkant en Jumbo in Ahold's segment.

Nederland is goed voor slechts 35% van Ahold's omzet. Belangrijker is de USA met 60% van de omzet. En ook daar heeft men het zwaar. Volgens een recent researchrapport laat Ahold samen met WalMart de laagste omzetgroei zien. Men gaat daar flink inzetten om marktaandeel terug te winnen. Dat wordt bekostigd met een groot kostenbesparingsprogramma. Gelukkig zijn er ook successen te noemen. Ahold's opmars in België is indrukwekkend. Maar met 20 plus winkels snijdt het nog geen hout. Ook in Tsjechië lijkt men op de goede weg, maar ook dat is nog te klein. Het gevecht om de markt was al duidelijk in de eerste kwartaalcijfers terug te zien. Analisten hebben dan ook hun winsttaxaties met een procent of 5 verlaagd. Toch is de waardering van het aandeel gestegen. Het aandeel heeft een koers/winstverhouding van 13,5. Gezien de marktvooruitzichten lijkt mij dat te hoog en reden voor ons reden somber te zijn voor het aandeel. Ahold lijkt op Nederland in het WK. Het heeft een goede een goede coach en goede spelers, maar of ze wereldkampioen gaan worden met dergelijke tegenstanders? Misschien heb ik ongelijk. Ik hoop het voor het Nederlandse team. Overigens krijgt u bij de gokkantoren 30 euro voor iedere ingezette euro als Nederland toch wereldkampioen wordt. België doet 16 tegen 1. Dat klinkt alsof deze markt niet efficiënt is. En daar liggen kansen. Dat geldt voor het gokken op Oranje en dat geldt voor beleggen in aandelen Ahold.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

19 Jun 2014, 00:00

Overheidschantage

ACTIAM columnist Corné van ZeijlDe boete die de Franse bank BNP Paribas aan de USA moest betalen is bijzonder vanwege de extreme hoogte. In eerste instantie had de bank nog U$ 1,1 miljard geserveerd. Maar daarna werden genoemde bedragen groter en groter. Het ging van U$ 5 naar U$ 10 en de laatste berichten gingen zelfs over een boete van U$ 16 miljard. Dat is een serieuze aanslag op de balans. En daarmee een risico voor de aankomende banken stress test. Hoe pijnlijk is nu de slagzin van de bank; The bank for a changing world.

Laten we het eerst even over principes hebben. Bij mijn weten is BNP Paribas een Franse bank en heeft het geen Franse of Europese regels overtreden. Deze boete is simpelweg overheidschantage. Als u de boete niet betaalt, mag u geen zaken meer doen in de USA. Eerder zagen we iets dergelijks in het LIBOR schandaal. Bij, RABO, UBS, Barclays en RBS ging grofweg drie kwart van de opgelegde boetes richting de Verenigde Staten. Waarom moet al dat geld naar de Verenigde Staten? Zijn het alleen maar Amerikanen die door deze fraude getroffen zijn? Een laatste voorbeeld is het geplaagde SBMO. Dat heeft het Department of Justice op zijn dak, omdat de omkoop bedragen in U.S.dollars waren afgerekend. Stelt u zich eens voor dat Nederland een Amerikaans bedrijf een boete in de USA zou opleggen omdat ze Nederlandse regels zouden hebben overtreden. Dat klinkt absurd. Maar andersom is het de normale gang van zaken.

Op korte termijn is het voor de Amerikanen natuurlijk wel aardig dat de rest van de wereld zoveel bijdraagt aan het verkleinen van het Amerikaanse begrotingstekort. Het juichende nieuwsbericht dat het Amerikaanse begrotingstekort afgelopen maanden flink is verkleind, voelt zo wat wrang aan. Toch schieten de Amerikanen met een dergelijk beleid op lange termijn in hun eigen voet. Bedrijven zullen steeds meer wel twee keer nadenken of ze hun transacties nog wel in Amerikaanse dollars gaan afrekenen. Je wilt namelijk niet het risico lopen om onder het Amerikaanse rechtssysteem te vallen. En daarmee zet de USA haar reputatie als leverancier van de wereldmunt op het spel. Nu is daar door de Franse president de Gaulle in 1965 al eens eerder op gewezen. En tot op heden is daar niets van gekomen. 'The dollar is our currency, but your problem' riep minister van Financiën Conolly toen. Aan die arrogante houding is sindsdien nog niet veel veranderd.

Diverse Russische en Chinese bedrijven zijn al op betalingen in andere valuta overgegaan. Niet zozeer vanwege de juridische consequenties, maar vooral vanwege het politieke signaal. Waarom in de munt van de "vijand" zakendoen? En zo vermindert iedere keer een beetje het belang van de US dollar als wereldmunt. En misschien is dat ook wel een goede ontwikkeling.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

19 Jun 2014, 00:00

Het nut van een notering

Binnenkort komt belangenorganisatie Eumedion met een rapport naar buiten over de toekomst van de Nederlandse publieke aandelenmarkt. Oftewel: wat is het nut van een beursnotering? Ik heb het rapport reeds mogen lezen. De reden voor de vraagstelling is de sterke daling in het aantal beursgenoteerde bedrijven. Logisch, we zijn een open land en dus kunnen de pareltjes van de beurs worden geplukt. In principe geen probleem. Als je beschermingsconstructies opwerpt om dat te voorkomen, krijg je luie en inefficiënte bedrijven. Maar het vervelende bij-effect van deze open houding is wel dat er erg veel bedrijven van de beurs zijn gehaald.

In Frankrijk zie je deze ontwikkelingen een heel stuk minder. Daar zijn veel partijen die grote belangen aanhouden in beursgenoteerde ondernemingen. En dus is het veel moeilijker om een bedrijf voor een habbekrats van de beurs te halen.

Vroeger was een beursnotering de kroon op het werk van een ondernemer. Je groeide en groeide en op een gegeven moment werd je zo groot dat je kapitaal moest ophalen via de beurs. De primaire functie van een beurs. Die tijden zijn veranderd. Bedrijven halen liever geld op via private equity. Afgelopen woensdag stond er nog een heel artikel in deze krant over de rijke familieholdings die kapitaal verschaffen. En als een onderneming een goed alternatief heeft, komen de nadelen van de beursnotering veel meer naar voren. De regelgeving voor beursgenoteerde ondernemingen is een heel stuk strenger dan voor niet-beursgenoteerde ondernemingen. Denk maar aan bonussen, het aantal dames in de raad van bestuur of in de raad van commissarissen, de verplichte publicaties van salarissen en insider-transacties, deadlines en ga zo maar door. Ik heb menig vertrekkend CEO gesproken die blij was als hij het strijdtoneel mocht verlaten. Als er weer iemand een regeltje verzint geldt deze vooral voor beursgenoteerde bedrijven, want die zijn zo makkelijk te controleren. Als je de maatschappij wil veranderen door middel van goedbedoelde regeltjes dan moet je goed bewust zijn van de bij-effecten.

Daarnaast sta je als genoteerde onderneming heel wat meer in de spotlights. Allemaal vervelende beleggers en analisten die je te woord moet staan en moeilijke vragen stellen. En kritische commentaren zoals in deze columns. Nu zie ik dat persoonlijk als een voordeel. Van kritiek kun je leren. Maar degene die de kritiek ontvangt ziet dat wel eens anders.

In de komende jaren gaan we echter een trendommekeer in de beursnoteringen zien. Euronext mag zich verheugen op een enorme toename van beursintroducties. Maar dat zijn vooral financiële ondernemingen. U kunt dit lijstje zelf wel invullen. Liever zie ik meer 'echte bedrijven' à la Snowworld. Want uiteindelijk is de beurs een van de mooiste manieren om iedere Nederlander mee te laten genieten van de winsten van al die mooie bedrijven. En dat zouden we moeten koesteren.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

23 May 2014, 00:00

Neelie Kroes als posterchild

De Europese verkiezingen komen er aan. Volgens een onderzoek van Merril Lynch vinden wereldwijde institutionele beleggers een overwinning van de radicale partijen het vierde grootste politiek risico. Wat mij nog het meest verbaast is het succes van alle boe-partijen. Maar het ze ook wel erg gemakkelijk gemaakt door "Brussel". De belachelijke wetvoorstellen, de overmatige bureaucratie en de ambtenaren , die vooral aan eigen belang en landsbelang denken, zijn een succesvolle anti-Europa-campagne.

In de retoriek van de boe-partijen wordt de euro er vaak bij gehaald. De euro is slechts een van de Europese projecten, die ondanks de enorme weeffouten toch een succes lijkt te worden. Jammer dat het project zo knullig is opgezet. Als meneer Wilders nou een beetje had opgelet toen hij vóór stemde bij de vraag of Griekenland in de euro mocht, dan had hij nu niet zo boos hoeven te worden. De euro is een ontzettend belangrijk project voor het bedrijfsleven. Ik heb wel eens een paar keer een discussie met een aantal CFO's gehad over het leven zonder euro. Dat zagen ze als een terugkeer naar de middeleeuwen, living hell. Nu stemmen bedrijven niet, kiezers wel. Maar ook wij kiezers zien de voordelen van de euro snel over het hoofd. De lage rente is een voordeel, zelfs als u veel spaargeld heeft. Het zorgt voor een beter investeringsklimaat. En natuurlijk het gemak als je naar het buitenland gaat. Mijn oudste dochter moest laatst judoën in Polen. Ik haalde even wat handgeld bij een wisselkantoor. Mijn ogen vielen bijna uit mijn hoofd van de bied -en laat marges. 26% maar liefst. Die kosten heeft u niet meer in het euro gebied.

Of wat te denken van de liberalisatie van de Europese telecom markt. Heerlijk als ik me over een paar jaar geen zorgen meer hoef te maken of internet op mijn telefoon in België nu wel of niet aanstaat. Neelie Kroes heeft daar uitstekend werk verricht. Een poster-child voor Brussel. Hoewel het vreemd klinkt om op die leeftijd (72) nog als poster-child te worden betiteld.

Een prachtig voorbeeld van het succes van de euro zagen we terug in de Ierse obligatiemarkt. De Ierse kredietbubbel heeft voor gigantische financieringsproblemen gezorgd. In vergelijking daarmee hebben wij in Nederland slechts een heel klein bubbeltje gehad en kijk eens hoeveel moeite wij er mee hebben. De problemen van Ierland zijn nog lang niet achter de rug. Maar toch leent Ierland al tegen een lagere rente dan de UK. Een van de landen die door de boe-partijen als voorbeeld wordt gebruikt.

Als dit soort successen nu wat meer naar voren worden gebracht. En als "Brussel" stopt met de lastercampagne tegen zichzelf, komt het wel goed met Europa. Dus een beetje minder Brussel en meer Europa. Of anders gezegd een beetje meer Kroes en een beetje minder Barosso graag.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

16 May 2014, 00:00

Schraalhans is keukenmeester in beleggingsland

De extreem lage rente heeft veel teweeg gebracht In de beleggingsmarkten. Beleggers zoeken naarstig naar beleggingen die nog een beetje rendement geven. High yield obligaties zijn typisch beleggingen die profiteren van de jacht naar rendement. De hogere rente die u op deze obligaties als risicopremie krijgt, is tot een minimum gedaald. Ook de Italiaanse en Spaanse obligaties hebben een extreme rentedaling laten zien. Wist u dat de Spaanse en de Italiaanse regeringen nog nooit zo goedkoop als nu hebben kunnen lenen? Die lagere rentelasten zijn wel een flinke hulp voor de bestrijding van het financieringstekort. Zonder dat het economisch pijn doet. Het zelfde geldt overigens ook voor de Nederlandse overheid. In het kader van risico reductie, zou ik als ik Dijsselbloem was toch wel wat van die lage rente inlokken door de uitgifte van vooral langlopende obligaties. In de komende 30 jaar zal de rente ongetwijfeld een keer hoger zijn. Het valt me op dat diverse bedrijven nu ook super lange obligaties uitgeven. En geef ze eens ongelijk.

Maar ook operationeel heeft de lage rente op sommige bedrijven nogal wat impact. Randstad heeft bijvoorbeeld zijn financiering grotendeels variabel. Dat is fijn als de rente daalt. Zoals nu. Maar hoeveel lager kan de rente nog? Wat als de rente stijgt? Als ik daar weer eens over mopper tegen Randstad wijst men mij altijd op de het enorme voordeel wat ze er van hebben. Als het slecht gaat met de economie, is de rente meestal laag en vice versa. Op die manier hebben ze een soort natuurlijke verzekering tegen een slechte economische groei. Maar de relatie rente – economie is natuurlijk geen wet van Meden en Perzen.

Ook bij de verzekeraars heeft het een flinke impact. Zij zuchten onder de lage rente. Een flink deel van hun inkomsten komt uit het rendement op de beleggingen. Maar als de rente zo laag is, wordt dat steeds moeilijker. Delta Lloyd ziet nog wel mogelijkheden in hypotheken. Daar is de rentemarge nog redelijk. Niet voor niets bleek uit de laatste kwartaalcijfers dat de hypotheekproductie is ver-drie-voudigd. Maar ook daar zijn de marges nu aan het krimpen. De hypotheekrente in Nederland heeft een laagte record bereikt. McKinsey heeft berekend dat verzekeraars in de Eurozone in de afgelopen 5 jaar al een dikke EUR 100 miljard aan rente-inkomsten hebben gemist. Banken zelfs een dikke EUR 200 miljard.

Hoe laag de rente ook is, dat wil niet zeggen dat het ook gaat stijgen. Ik zie voorlopig nog geen triggers. De belangrijkste oorzaak zou een oplaaiende vraag-inflatie kunnen zijn. Maar daar hebben we een sterke economische groei voor nodig. Het gaat wat beter, maar een sterke economische groei? Nee, dat lijkt nog ver weg. En tot die tijd zal schraalhans nog wel even keukenmeester blijven in beleggingsland.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

9 May 2014, 00:00

Winstgat bij Randstad

Menig bedrijf heeft in de afgelopen maand een flinke koersveer gelaten na het publiceren van hun eerste kwartaalcijfers. Dat komt vooral omdat de cijfers en de behorende vooruitzichten gewoonweg slecht zijn. Voorbeelden te over. Ik noem u er een paar; Philips, AirFrance, ASML, AKZO en Vopak. Als u een paar van deze aandelen in portefeuille had gehad, dan had uw rendement een paar flinke tikken opgelopen. Het doet me denken aan de uitspraak; "Beleggen is als amateur tennis. Dat win je door zo weinig mogelijk fouten te maken." Het maakt me in ieder geval wel wat voorzichtig voor de kwartaalcijfers die nog moeten komen.

Alleen bij Royal Dutch en in de midkap (ASM International en TomTom) zagen we positieve uitzonderingen. Al met al geeft het weinig vertrouwen in het gehoopte winstherstel van de beursgenoteerde bedrijven. Hoop is in dit geval dus uitgestelde teleurstelling. Maar als ik naar het koersniveau van AEX kijk en ik zet het af tegen de winstverwachting, dan is er nog genoeg hoop aanwezig.

Deze week kwamen ook de Randstad cijfers binnen. De analist van Goldman Sachs zal wel balen. Een paar dagen eerder had hij het aandeel op de kooplijst gezet en ging de koers als gevolg daarvan met 5% omhoog. Beleggers worden altijd blij van adviesverhogingen. En zeker als het een advies van een analist van Goldman Sachs betreft. De analisten van deze bank schijnen een bijzondere status te hebben. Aan u te oordelen of deze status terecht is of niet. De beleggers die het advies hebben opgevolgd zijn nu wat minder blij. De koers van het aandeel daalde immers weer 3% na publicatie van de cijfers. Ik moet eerlijk bekennen dat ook ik positieve verwachtingen voor het aandeel had. En ook ik was verrast was door de koers beweging. De winst was in het eerste kwartaal namelijk beter dan verwacht. Maar inderdaad als we iets dieper in de cijferbrij duiken zien we niet van die hele briljante cijfers. De groei zet niet echt door en het blijkt dat Randstad hier en daar het toch iets slechter doet dan de concurrentie. De winstontwikkeling blijft dan ook flink achter bij de grote concurrentie. Dat is dan ook in de koersen terug te zien. In het afgelopen jaar is de koers van Randstad 30% gestegen, die van de grote concurrenten Adecco en Manpower met respectievelijk 47% en 43%. Alles in euro's gemeten natuurlijk. De vraag die u als aandeelhouder moet afvragen is; is Randstad in staat om het winstgat met de concurrenten te dichten? Dan kan ook het koersgat gedicht worden. En over de uitzendsector als geheel moet u natuurlijk nadenken of het economische herstel in Europa hier nu eindigt of niet. Want als het herstel hier stopt, dan eindigt de koersstijging van alle uitzendbureaus hier, ook die van Randstad.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

2 May 2014, 00:00

IPO golf geeft te denken

De aandelenmarkt is er een van vraag en aanbod. En waar deze elkaar ontmoeten komt er een prijs tot stand. In dat opzicht is de aandelenmarkt niet anders dan iedere andere markt. Het fijne van de koopwaar op de beurs is dat de onderliggende waarde op de lange termijn in waarde toeneemt. Immers de meeste bedrijven laten een mooie winstgroei zien, waardoor deze bedrijven steeds meer waard worden. Maar op korte termijn worden koersen heen en weer geslingerd door de waan van alledag. Op zich is het huidige beurssentiment niet overenthousiast. De meeste sentimentsindicatoren geven een neutrale uitslag. Maar wat me wel zorgen baart is het massale aantal IPO's. Veel beleggers denken dat IPO staat voor Initial Price Offering. Maar in werkelijkheid betekent het It's Probably Overpriced. De meeste beursintroductie zijn veel te hoog geprijsd. Daarom blijven de koersen van beursintroducties meestal achter bij de rest van de beurs. De Amerikaanse vermogensbeheerder Renaissance houdt een index bij van IPO aandelen. Daaruit blijkt dat de Europese IPO aandelen in de afgelopen 12 maanden 11% meer waard zijn geworden, terwijl de MSCI Europe index 19% steeg. Dat is een serieus verschil.

Een klassiek IPO onderzoek is van de professoren Louran en Ritter. Zij vonden dat in de periode 1979 tot 1997 IPO aandelen gemiddeld 5,1% per jaar achterbleven. Toch hoor ik veel beleggers enthousiast over deze beursemissies praten. Dat enthousiasme wordt aangewakkerd door enkele geruchtmakende successen, zoals die van Google (ver-10-voudigd sinds introductie). Iedereen wil de volgende Google hebben. Of wat denkt u van de overname van WhatsApp door Facebook a raison van U$ 19 miljard. Dat is U$ 42 per klant en U$ 345 miljoen voor ieder van de 55 (jawel 55) werknemers. Deze verhalen zorgen voor dollartekens in de ogen van beleggers. En vlot schrijven ze in op de volgende emissie die misschien wel de nieuwe WhatsApp zal zijn.

Zorgwekkend is dat ook in Europa de stroom met IPO's flink op gang is gekomen. Dit jaar staat de teller al op 56 beursintroducties, goed voor een bedrag van EUR 24 miljard. Vorig jaar waren dat om deze tijd nog maar 22, goed voor EUR 8 miljard. Het zijn vooral private equity investeerders die hun belangen te gelde willen maken. U moet bedenken dat dit insiders zijn, die verkopen aan u, outsiders. Die insiders kunnen heel goed bepalen wat een juiste prijs is. Als die aandelen zo'n goede belegging zijn, waarom zouden ze dan aan u willen verkopen? Vergelijk het met kopen van een auto van een tweedehands autohandelaar. Deze man heeft al een tijdje naar de auto kunnen kijken. En u gaat deze auto kopen. Wie denkt u dat de beste zaken doet? Hou deze gedacht maar vast, als u de volgende keer weer zo'n ronkende emissieprospectus ziet.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

25 Apr 2014, 00:00

OG: hope is not a strategy

Als het over onroerend goed gaat, zitten veel beleggers in dubio. De Europese consument kruipt een langzaam uit haar schulp. Dat is goed voor onroerend goed fondsen. Hoe beter het met de winkeliers gaat hoe makkelijker ze hun huur kunnen betalen. Maar tegelijkertijd is de inflatie erg laag. En dat is weer erg slecht. Immers hoe lager de inflatie, hoe lager de huurstijging. Dan is er nog een derde overheersende factor, de rente. Die is nog steeds extreem laag. Beleggers moeten hun geld ergens in kwijt. De Duitse 10 jaars obligatie rente staat nu onder de 1,50%. En zelfs de euro-obligatie rente, waar ook Italië, Frankrijk, Portugal en Spanje in zitten, staat op het laagste punt van de afgelopen 10 jaar. Ik kan me voorstellen dat sommige beleggers enige rendementsdwang voelen om 'dan maar' in onroerend goed fondsen te beleggen.

Dan blijft de vraag, in welke onroerend goed fondsen u moet beleggen. Dat maakte in de afgelopen 10 jaar namelijk nogal wat uit. Met een Corio aandeel heeft u de afgelopen 10 jaar 84% verdiend. Dat lijkt mooi, maar het is 8% minder dan de MSCI Europe index heeft laten zien. Met Unibail verdiende u maar liefst 315%. Op zich is dit extreem grote verschil ook wel logisch. De winsten van Unibail zijn in deze periode met 207% gestegen, terwijl die van Corio met 10% zijn gedaald.

Een tijdje geleden schreef Morgan Stanley een research rapport met een mooi overzicht van de beste en de slechtste operationele performers. Alle OG fondsen werden beoordeeld op drie parameters; huurgroei, leegstand en waardontwikkeling van de portefeuille over drie jaar, 2011, 2012 en 2013. In totaal 9 vakjes dus. Corio in 7 van de 9 vakjes als slechtste bedrijf genoemd. Dat verklaart de rampzalige performance van het aandeel. Hoe slechter de operationele performance hoe slechter de waardeontwikkeling. Nu is de markt niet gek, veel zit al in de koers verwerkt. De koers van Corio staat dan ook 14% onder de waarde van de portefeuille. Even ter vergelijking Unibail staat op een 24% premie.

De conclusie is simpel. Ondanks de lage inflatie kan ik me voorstellen dat grote beleggers weer naar onroerend goed gaan kijken. Dan blijft een van de moeilijkste vragen welk fonds u gaat kopen. Koopt u een duur fonds, zoals Unibail. Het grote risico is dat bij een mogelijke teleurstelling u een zogenaamde "double whammy" om uw oren krijgt. De verwachte winsten gaan dan omlaag en de waardering ook. Of koopt u een goedkoop fonds met een dramatisch trackrecord, in hoopvolle verwachting op een herstel. Maar een ijzeren beurswet is "Hope is not a strategy". 7 mei krijgen Corio beleggers een update. Eerst maar eens kijken of dat reden tot optimisme geeft, in plaats van blind te hopen.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

23 Apr 2014, 00:00

Hemelse marges

Een van de heftigste discussies onder Amerikaanse beleggingsstrategen is de bestendigheid van de hoge winstmarges in de Verenigde Staten. Deze winstmarges zijn sinds de Tweede Wereldoorlog nog niet zo hoog geweest. Dat kan gedeeltelijk verklaard worden door de opkomst van nieuwe bedrijven zoals Google. Als je U$ 18 miljard bedrijfswinst maakt op een omzet van U$ 59 miljard dan stuwt dat cijfer het gemiddelde flink omhoog. Er zijn voor Google bijna geen extra kosten nodig om een dollar extra omzet binnen te krijgen en dus is de incremental margin (de winst op iedere dollar extra omzet) extreem hoog. Dat geldt voor veel internet bedrijven.

Maar naast deze nieuwe ontwikkelingen zijn er natuurlijk ook traditionele verklaringen. De meest basic verklaring is de hoge werkeloosheid. Immers hoe meer werkeloosheid, hoe meer druk op de loonkosten. Dit is natuurlijk wel een discussie die op macro niveau in zijn eigen staart bijt. Immers deze werknemers zijn ook consumenten. Als deze werknemers minder verdienen, kunnen ze ook minder uitgeven.

Maar daar lijkt verandering in te komen. Er komen steeds meer signalen dat de Amerikaanse loonkosten gaan stijgen. Het belangrijkste signaal is de dalende werkeloosheid. Normaal gesproken lopen de werkeloosheid en de loonkosten in lijn met elkaar. Soms met enige vertraging zoals in 2004 – 2006. Logisch, werkeloosheid is een indicatie van het aanbod van arbeid. Loonkosten zijn de prijs. Als de vraag toeneemt zoals nu, en het aanbod daalt, zal de prijs stijgen. En uit de enquête onder kleinere bedrijven bleek recentelijk dat de bereidheid om hogere lonen te betalen flink toeneemt.

Op macroniveau heeft dat overigens nog meer implicaties. Als de inflatie en de lonen stijgen, moet het monetaire beleid als de wie-de-weerga weer worden genormaliseerd. Anders leidt monetaire verruiming tot hyperinflatie en verliest de dollar zijn waarde. Ik heb altijd een briefje van 50 miljoen Zimbabwaanse dollars in mijn portemonnee zitten om dat te laten zien. Geld is niets anders dan een stukje papier met heel veel vertrouwen. Als dat vertrouwen weg is, hoe je de papierwaarde over en dat is nagenoeg niets.

Overigens zijn op zichzelf stijgende loonkosten niet zo erg. Zolang ze maar onder de inflatie blijven. En zelf een klein beetje verschil kan nog worden opgelost. Immers werknemers kunnen harder of efficiënter werken. Maar daarna gaat het heel snel de winstmarge van de bedrijven opeten.

Al met al genoeg reden om de looninflatie en de reactie van de FED daarop goed in de gaten te houden. Ik denk dat het een van de allerbelangrijkste indicators voor de rest van 2014 gaat worden. Want mocht het echt gaan stijgen, dan zal de Amerikaanse aandelenmarkt enerzijds last krijgen van lagere winstmarges en anderzijds last van hogere rentes. Bij de huidige recordwaarderingen lijkt me zoveel tegenwind een beetje teveel van het slechte.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

23 Apr 2014, 00:00

Alweer geen jobless recovery

Er is veel gekreun en gesteun over het feit dat er wél een economische herstel is, maar dat het niet gepaard gaat met banengroei. Ik dacht dat iedereen nu wel wist dat de groei in de werkgelegenheid altijd achterloopt op de economische groei. Immers als ondernemer wil je eerst zien dat het echt beter gaat, voordat je mensen aanneemt. In de laatste ramingen van het CPB zie je dat ook mooi terug. Maar deze week was er nog een vakbondsman op BNR te horen die zelfs suggereerde dat het CPB de werkeloosheidsverwachtingen manipuleerde vanwege de aanstaande verkiezingen. Ik zou zeggen, heb geduld. Uiteindelijk zal de werkeloosheid dalen. Zo werkt de economische cyclus nu eenmaal.

7 Apr 2014, 00:00

Een beetje slimmer dan de rest

Afgelopen weken waren er een aantal spannende wijzigingen in de AEX. Tenminste spannend als je enigszins een indexerd bent. De meeste beleggers konden uitrekenen dat er een sterke vraag naar aandelen van de AEX nieuwkomers OCI, Delta Lloyd en Boskalis zou komen. En dus zou de koers van deze aandelen op de dag van de wijziging moeten stijgen. Maar op het moment suprême gebeurde juist het tegenovergestelde. In het aandeel OCI was dat het duidelijkst te zien. Indexvolgers moesten flink wat van deze aandelen kopen op het slot van de beurs op vrijdag 21 maart. De berekeningen liepen van 5 tot wel 18 maal de gemiddelde dagomzet. Logischerwijs zou de koers dan flink omhoog gaan. Wat schetste mijn verbazing, OCI daalde die dag 3% en in de slotveiling nog eens 2%. En dat terwijl iedereen juist een flinke stijging had verwacht. Ook bij Boskalis en bij Delta Lloyd zagen beleggers de koersen in de slotveiling procenten terugvallen. Blijkbaar hadden handelaren al zoveel geanticipeerd op de index-opname dat het aanbod van deze handelaren de vraag van de index-volgers overtrof.

4 Apr 2014, 00:00

Meer, meer, meer

28 Mar 2014, 00:00

Bewegende kuddes

21 Mar 2014, 00:00

Beleggers vacuüm

De markten bevinden zich momenteel in een soort van vacuüm. Alle koersbepalende factoren lijken elkaar in evenwicht te houden. De kwartaalcijfers zijn achter de rug. Die hebben nauwelijks impact gehad op de verwachting voor de bedrijfswinsten. Dus daar geen impulsen. Ook de economische cijfers zijn geen stimulans voor de koersen. In de USA zijn de cijfers te veel door het extreme weer beïnvloed om een goed oordeel te kunnen vellen. De februari cijfers waren daardoor nog heel slecht, maar straks in maart krijgen we weer cijfers die vergeleken met februari juist weer opvallend goed zijn. Zo is het altijd wat. Alleen in Europa vallen de cijfers heel lichtjes mee. De surprise index, die aangeeft in hoeverre economische cijfers mee of tegenvallen is heel voorzichtig positief en stijgende. Een laatste factor die koersen kan bewegen is overdreven optimisme of pessimisme onder beleggers. Maar daar is momenteel geen sprake van.

13 Mar 2014, 00:00

Up en downs

21 Feb 2014, 00:00

The little lady speaks

Een bekend gezegde luidt dat It ain't over till the fat lady sings. Volgende week lijkt het pas te beginnen als de little lady speaks. Dan is namelijk de maiden speech van Janet Yellen. De finaciele wereld kijkt er met grote interesse naar gezien de enorme invloed van het monetaire beleid op de wereldeconomie. Degene die haar inauguratie hebben gezien, zien een aardige vriendelijke dame op leeftijd. Deze onderschatting zet ze over het algemeen in haar voordeel om. Ze is uitstekend georganiseerd en dat tezamen met haar hoge intelligentie zorgt ervoor dat ze zich in een mannenwereld goed staande kan houden. Met haar zachte stem en uitstekende argumentatie brokkelt ze de uitgesproken mannen beweringen steen voor steen af.

In het statement van volgende week zal ze vooral naar de arbeidsmarkt kijken. Ze is dan ook van oorsprong arbeidseconoom. De FED is nog steeds bang voor deflatie. En terecht, deflatie is namelijk ondanks alle geldcreatie nog steeds het grootste risico. De recente cijfers over de arbeidsmarkt geven aan dat het met de economie nog niet crescendo gaat.

Yellen en haar voorganger Bernanke hebben de jaren '30 goed bestudeerd. Toentertijd dacht de FED dat ze op een gegeven moment wel genoeg hadden gedaan. De economie was na het drama van begin jaren'30 redelijk hersteld. Eind 1936 werden de monetaire teugels aangetrokken. Men vreesde voor stijgende inflatie. Ook de Amerikaanse overheid vond het toen tijd om de tering weer naar de nering te zetten. Het tekort moest weer worden terug gedrongen. De belastingen werden verhoogd. Als zowel de fiscale als de monetaire stimulering plotseling stopt heeft dat een dramatisch effect op de economie. Of zoals sommige economen zeggen, that's what made the Great Depression great. De economie maakte een tweede enorme duikeling. Ook voor de beleggers van toen was dat rampzalig. Zowel de aandelenkoersen als de winsten van de onderliggende van de bedrijven halveerden in een paar jaar tijd.

Gelukkig heeft de Amerikaanse overheid vorig jaar al de fiscale teugels aangehaald. En dat heeft de economie kunnen dragen. En nu worden heel langzaam ook de monetaire maatregelen teruggedraaid. U kent de tapering verhalen wel. Alleen al het praten erover zorgde ervoor dat de Amerikaanse rente sterk is gestegen. En ook dat kan de economie dragen. De huizenmarkt, een van de meest rentegevoelige sectoren, is niet ingestort. Er lijkt dus geen herhaling van het 1937 scenario te komen. Maar het is nog te vroeg om echt te kunnen oordelen. Daarom zal de financiële wereld met grote interesse naar de woorden van deze little lady of finance luisteren. Zij zal daarbij het smalle pad tussen teveel en te weinig terugdraaien van de monetaire verruiming moeten kiezen. Want een herhaling van 1937 / 1938 zal zij ten allen tijde willen voorkomen. It ain 't over untill the little lady speaks.

Corné van Zeijl is portfoliomanager bij ACTIAM. Daarnaast is hij een graag geziene beurscommentator bij onder meer RTL Z en BNR en schrijft hij columns voor verschillende media. Bovenstaande column is eerder gepubliceerd in het Financieele Dagblad.

5 Feb 2014, 00:00

Waar blijft de echte groei?

Al maanden worden consumenten en bedrijven steeds een beetje optimistischer. Dat belooft veel goeds. Historisch gezien is dat vertrouwen namelijk een prachtige voorspeller van de economische groei. Nu zijn beleggers van nature ongeduldig, maar zo langzamerhand moet die optimistische blik ook leiden tot daadwerkelijk betere economische cijfers. En die zien we nog niet.

31 Jan 2014, 12:00